Waar ligt de grens van een grap? En, in het verlengde daarvan, de grens van de vrije meningsuiting? George & Eran Producties onderzoekt het in de voorstelling Lenny, vandaag en morgen nog te zien in LUX Nijmegen.
Wie houdt er nu niet van een goede grap? Nou, de humorloze moralisten die Lenny Bruce (1925-1966) de mond wilden snoeren, om er een paar te noemen. Bruce was in zijn tijd een van de bekendste stand-upcomedians van Amerika. Met zijn grove humor zocht hij de grenzen van het fatsoen op, tot ergernis van seksloze fatsoenrakkers(/-rukkers?) door het hele land. Hun pogingen hem de mond te snoeren brachten hem tot de rand van de afgrond en er overheen. Het maakt Lenny Bruce een tragisch voorbeeld van de slachtoffers die vallen in de strijd voor vrijheid van meningsuiting.
Actueel
Het moet een schrale troost zijn voor de man dat George & Eran Producties vijftig jaar na zijn dood een theaterstuk over hem opvoert. Zijn strijd is met het tweede proces tegen Wilders inmiddels onverminderd actueel, en dat weten de toneelmakers ook. Ze hebben het repertoire van Bruce geactualiseerd met grappen over Trump, Jesse Klaver en het explosieve karakter van onze islamitische medemens - iedereen moet het ontzien. De makers vragen zich af: wat zou Jez... eh, Bruce vandaag hebben gedaan?
Bruce’ stand-up, hoewel onmisbaar, vormt niet het hoogtepunt van de voorstelling. Dat is de langzame aftakeling van de komiek. Zijn eigenwijsheid kost hem zijn vriendin, zijn geld, zijn vrienden. Hij wordt daarbij niet sentimenteel opgehemeld. De voorstelling presenteert Bruce als een gemankeerd, soms zelfs egoïstisch persoon. Maar als hoofdrolspeler Mads Wittermans aan het eind snotterend op het podium staat, is dat oprecht emotioneel. Het toont aan dat vrijheid van meningsuiting niet alleen over principes gaat, maar ook over mensen. En alleen seksloze, humorloze moralistenrukkers proberen mensen hun mond te snoeren, klaar.
Lenny is nog te zien op vrijdag 16 en zaterdag 17 december in LUX.
Getagd onder
