“U kunt nu vast beginnen met loslaten.” De publieksbegeleider geeft ons instructie in de wachtruimte voor de theaterzaal van LUX. For the Time Being, een coproductie van Schweigman& en Slagwerk Den Haag, is een voorstelling over onthaasten. En daar moet ook het publiek aan meedoen.
Wanneer blijkt dat de publieksbegeleider doelt op het afgeven van jassen, tassen en telefoons, ontstaat er toch enige onrust onder de bezoekers. De minder goed voorbereiden onder ons beginnen haastig de flyer af te speuren, en het woord ‘participatievoorstelling’ valt. Geroezemoes, zenuwenlachjes en een vermoedelijke zweetdruppel hier en daar zijn het gevolg. Onthaasten moet wel anoniem en in het donker gebeuren.
Een beter onderwerp voor mijn eerste recensie voor Ugenda had ik me niet kunnen wensen: dit is duidelijk een voorstelling waarin iets staat te gebeuren. Geen consumptietheater met een comfortabele duisternis en dito rode stoelen. Vol verwachting laten we ons – nu eens via een andere weg – naar de zaal leiden. Een backstage gangenstelsel, medewerkers die ons (grijnzend?) de weg wijzen, een afgesloten garderobe en dan: de onherkenbare theaterzaal. Eigenlijk meer een museumzaal uit, ja, Madame Tussauds? De spelers, die ons ‘over the top’ expressief maar doodstil aanstaren, zouden bijna kunnen doorgaan voor beelden, objecten. Hoe dichter je ze als publiek nadert, hoe meer je de menselijkheid uit hun poriën ziet stromen. Letterlijk. En meer ga ik er niet over zeggen.
Voor wie de voorstelling nog wil bezoeken, is het lastig recenseren zonder al te veel weg te geven en zo af te doen aan de ervaring. Vaststaat dat For the Time Being geen voorstelling voor iedereen is. Al na vijftien minuten moeten de eerste bezoekers de zaal verlaten (naar achteraf blijkt om lichamelijke ongemakken, maar toch…). Er wordt geen woord gesproken en het publiek is onderdeel van de voorstelling. Gedurfd en interessant, maar ook confronterend. Waar zijn we eigenlijk mee bezig, wanneer we het almaar doorrennen, haasten en toekijken gemakkelijker vinden dan het moment dat iemand ons diep in de ogen kijkt? Hoe lang houden we het vol om altijd maar sterk, vrolijk en enthousiast te zijn? Waarom voelt het ongemakkelijk om contact te maken? En wanneer mogen we eindelijk ontspannen en onszelf zijn?
Bewegingstheater dat misschien wel beter omschreven kan worden als performance of sociaal experiment. Dat niet per se mooi hoeft te zijn, maar vooral aan het denken zet. Waar je nog lang over kunt napraten, en met name -voelen. Want dat is waarom ik dit zo’n geslaagde voorstelling vind: het doet iets, met iedereen. Positief of negatief. Je kunt het aangaan of je kunt er van weggaan. Mogelijk dat er theatraal gezien in het middenstuk wat te veel van hetzelfde ontstaat en dat de contrasten nog meer uitgebouwd hadden kunnen worden, maar de opzet van participatietheater is meer dan gelukt. Sterker nog, wie bepaalt er eigenlijk wanneer het einde is? Het antwoord daarop is nog te ondervinden tot en met 20 december in verschillende steden (3 en 4 november in Arnhem). Gaat dat zien/doen. Wel minder geschikt voor mensen die slecht ter been zijn.
Getagd onder
