Skip to main content

Was getekend, Annie M.G. Schmidt: een echte showstopper

| Inge Heesen | Theater
Was getekend, Annie M.G. Schmidt: een echte showstopper
Foto: Roy Beusker Fotografie en Annemieke van der Togt

Dick van den Heuvel schreef op basis van de autobiografie Anne, het leven van Annie M.G. Schmidt van Annejet van der Zijl een vrolijke en tegelijkertijd diepgaande musical over het fameuze leven van Annie M.G. Schmidt. Deze was afgelopen weekend (20, 21 en 22 oktober) drie keer te zien in de schouwburg.

Lichte krullen, een grote bril met jampotglazen en vastgekluisterd aan haar bureau, met een sigaret constant vastgeklemd tussen haar lippen: dit is het beeld dat velen hadden – en hebben – van de bekende schrijfster Annie M.G. Schmidt. De musical Was getekend, Annie M.G. Schmidt, geschreven door Dick van den Heuvel, onder regie van Paul Eenens en met muziek van Harry Bannink, probeert een beeld te schetsen van de vrouw achter de vele versjes, rubrieken, kinderboeken en musicals.

Drie Annies

Op vrijdagavond 20 oktober gaat ook in Nijmegen het doek op voor de Annie-musical, waarin Flip van Duijn (William Spaaij) op zolder een bestoft koffertje van zijn moeder Annie vindt. Het bevat brieven van zijn moeder, die Flip het gevoel geven dat iedereen haar kende, behalve hijzelf. Aan de hand hiervan probeert hij een persoonlijker beeld van zijn moeder te creëren en tegelijkertijd meer over zichzelf te leren. Dit is de rode draad van de voorstelling. De personages Annie en Flip staan hierdoor in vrijwel elke scène samen op het toneel, aangezien Annie als een soort live meta-verteller over haar leven reflecteert. Gaandeweg zijn er drie Annies te zien: als kind, jonge vrouw (Jeske van de Staak) en oude vrouw (Simone Kleinsma), die op hun beurt ook met elkaar interacteren. Op deze manier zien we Annie tijdens haar kinderjaren, de oorlog, haar tijd bij Het Parool, de geboorte van Flip en de laatste dagen van haar man Dick (Wim van den Driessche).  

De eerste helft van de musical kenmerkt zich voornamelijk door vrolijkheid en luchtigheid, vanwege Schmidts slimme en geestige versjes en liedjes. Dit wordt versterkt doordat de oude Annie de moeilijke delen uit haar leven niet wil herbeleven en ze daarom maar wegstopt. Flip dringt er echter bij zijn moeder aan om ook te reflecteren op zwaardere tijden, omdat deze de gaten in zijn leven mogelijk kunnen verklaren.

Diepgang

De luchtigheid maakt na de pauze plaats voor meer diepgang, waardoor het stuk beter in evenwicht komt. Nu komt namelijk Annies extreem drukke werkschema aan bod: ze moet sterk rekening houden met de bedrijven waarvoor ze werkt. Bovendien is er veel aandacht voor haar complexe, moeizame, maar gepassioneerde relatie met Dick, die zeer onder druk komt te staan door diens depressie en met zijn overlijden een verdrietige climax krijgt.

Van den Heuvels musical snijdt overstijgende, sociale tendensen aan; in moeilijke tijden zijn fictieve, vrolijke verhalen nodig om te ontsnappen aan de soms ondraaglijke werkelijkheid. En doordat hij Flips perspectief op het leven van Annie laat zien, plaatst Van den Heuvel continu vraagtekens of Was getekend, Annie M.G. Schmidt wel ware, autobiografische aspecten uit het leven van de schrijfster toont.

Was getekend, Annie M.G. Schmidt combineert luchtigheid en diepgang, antwoorden en vraagtekens, fictie en non-fictie, realiteit en fantasie. Door deze paradoxen is de musical voor jong en oud een ware - en door een technisch mankement in de beginfase soms letterlijke - showstopper. Bovendien is het een inspiratie voor het fantasievolle kind dat nog steeds in ieder van ons schuilt, want: “alleen in je hoofd ben je echt vrij.”


Getagd onder

  • Wat
    Was getekend, Annie M.G. Schmidt
  • Waar
    Stadsschouwburg Nijmegen

Inge Heesen

Cultuurwetenschapper met een fascinatie voor het maatschappelijke en complexe.


Deel dit artikel