Toneelgroep Oostpools reeks What’s in a fairytale?! brengt als tweede deel Bambi uit. Een antisprookje, volgens eigen zeggen, waarin het reetje de regie neemt over zijn eigen verhaal.
Wanneer we binnen komen bevinden alle bosdieren zich op en rond het podium, om na een lied te verdwijnen wanneer een stel jagers, na luidruchtig geschoten te hebben, het bos betreedt. Eén van hen – Jan – heeft een existentiële crisis, effectief belicht door bevreemdende, groene lampstralen. Je zou bijna medelijden krijgen met de man die zich nergens schuldig over voelt, en daarover schuldgevoelens heeft. Wanneer de bosgeluiden aanzwellen banen de bewapende heren zich een weg naar elders en kan de rest van het filmen beginnen. Het bos is namelijk een filmset.
De andere kant
Bambi is klaar met zijn imago van schattig en eeuwig slachtoffer, het idee dat men alleen kan vluchten of jagen alsook de gedachte dat alles en iedereen slechts bestaat als het wordt gezien of belicht. Tijd voor een andere narratief, die uiteraard wel zo goed als volledig naar zijn zin gezet dient te worden. Want Bambi is eigenlijk een narcistische aansteller, die navelstaarderij verwijt bij anderen, maar de reflectie op zijn eigen karakter volledig voorbijgaat. Micromanagend schiet hij van scène naar scène, de vierde wand aaiend, maar nooit doorbrekend. De rol van Bambi is meer dan eens ‘over the top’ (hetgeen de andere spelers soms ietwat uit de concentratie lijkt te halen), en ik krijg erg veel zin in een hertenbiefstuk. Benny Claessens weet heel goed een verschrikkelijk personage neer te zetten dat ik graag neergeschoten zie worden. Manipulatief als Bambi is, krijgt hij de andere bosdieren aan het springen naar zijn grillen.
De andere dieren willen geen jager spelen (een rol die Bambi per se in zijn verhaal vertolkt wil hebben) maar jagerjager wel. Dieren, of mensen, die jagen op jagers. De maas in de wet wordt daarmee gevonden, en zo krijgt Bambi zijn zin, terwijl de dierendames Steffie en Donna menen het heikele punt omzeild te hebben. Feilloos gaat het stuk over in een aanklacht tegen vrouwonvriendelijkheid en ongelijkheid tussen de seksen, die ook weer vermengd wordt met de karige status van dierenrechten, om weer terug te gaan naar vrouwenrechten, door elkaar gevlochten en verweven en vermengd. Hulde aan dit sterke staaltje schrijfwerk. Ik hoop dat de satire deze boodschap niet overstemt.
(Anti)climax
Wanneer jager Eddie de set, dan wel het bos, betreedt en de confrontatie met tussen hem en Bambi absurde vormen aanneemt, vraag ik me af of er gevist wordt naar de makkelijke lach, of dat er echt is nagedacht over hoe het sneue beest zich te laten gedragen. (Ik denk, ik hoop, het laatste.) Ik vind het ergerlijk hoe Bambi – die voorheen in talkshowsetting pretendeerde dat Bambi’s geluidsloos sterven – niet ophoudt met krijsen en aanstellen. Is dit een aanklacht tegen Disneyficering? Dan is dat gelukt. Een waarschuwing tegen het betuttelen van slachtoffers? Misschien ook wel. Ik ben blij dat de focus verlegd wordt wanneer de confrontatie tot een einde komt.
De film is geschoten, de dieren verlaten de set, we kunnen nu nog slechts kijken naar de bladeren aan de boom. In een momentje meta, aan het einde van deze voorstelling.
What's in a fairytale?! - Bambi speelt in Stadsschouwburg Nijmegen op vrijdag 8 maart en zaterdag 9 (première) maart 2019.
Voor de verdere speeldata: kijk op speellijst Bambi.
Getagd onder
