Welke lees-kost duik je in na een ruim jaar corona? Juist. Een boek met eeuwelingen: mensen die honderd jaar aan ervaringen met zich meebrengen. In Nieuwe eeuwelingen (2021) maakt Steffie van den Oord opnieuw de levensverhalen van honderdjarigen beschikbaar. Het boek reikt echter verder dan louter het ‘eigen leven’ en pluist net zo goed andere thema’s uit, zoals ‘relativering’, ‘liefde’, 'gemis' en de ‘dood’.
Nieuwe eeuwelingen doet ons daarmee een gigantische gunst; het biedt een moment adem- en denkruimte in een ogenschijnlijk allesverslindend jaar. Bíjna jammer dat je het in een/twee/drie teug(en) uitleest.
Verscheidenheid, onverwachtheid
Mocht ik over vijfenzeventig jaar de honderd aantikken, denk ik dan ook veel terug aan deze coronacrisis? Ik hoop het echt niet, eerlijk gezegd. Het leven heeft voor mij eventjes stilgestaan. Maar ja, geldt dit ook voor anderen, voor leeftijdsgenoten? Eerst ging ik er eigenlijk een beetje vanuit van wel.
Nieuwe eeuwelingen volgt eeuwelingen geboren rond dezelfde tijd. Betekent dit dat deze mensen – een bundeling van 1231 jaar aan leven – dezelfde eeuw hebben meegemaakt? Ja en nee. Qua periode wel, ruw gezien hebben ze dezelfde jaren meegemaakt. Met onvermijdelijk collectieve ervaringen, zoals de Tweede Wereldoorlog. Qua persoonlijke levenservaringen niet. Naast overeenkomsten in thema’s, bieden de 12 hoofdstukken verscheidenheid en onverwachtheid. Ieders vertelling van hun eeuw is anders. Een verademing hoor. Dit drukt ons met de neus op het feit dat er meer is dan ons heden, dat we niet vastzitten in ons verleden en onze toekomst, dat de wereld rondloopt met potentiële eeuwelingen die vergelijkbare en totaal andere dingen meemaken. In het kort: het relativeert en biedt – daar komt ‘ie hoor, het modewoord van 2020-2021 – perspectief.
Nuchterheid, rijkheid, schoonheid, afscheid
Rinus, Antje, Herman, Jenny, Rebekka, Paul, Marcelliana, Frits, Mina, Jan, Lies en Nelly: hun eeuwen nodigen uit de terugkerende (glim)lach en stiekeme traan. Met een ontwapenende nuchterheid vertellen ze over de rijkheid en schoonheid van hun levens, maar ook over de mensen waar ze afscheid van hebben moeten nemen. En over situaties die ze juist hun hele leven meenemen, maar veel liever direct hadden willen vergeten.
Die stiekeme traan viel stiekem tijdens het lezen nog wat vaker bij mij, aangezien het ook doet rouwen voor de mensen wie we de komende honderd jaar met onszelf mee willen nemen, maar met wie dat niet kan. Het ervaren van verlies en afscheid komt vaak niet alleen aan het eind van je eeuw.
Menselijkheid
Deze leeservaringen spreken voor de kracht van Nieuwe eeuwelingen. De authenticiteit en menselijkheid laat je door de bladzijden glijden, zonder te hoeven hollen. Gelukkig maar, want voor haast hebben we de komende jaren (hopelijk) nog genoeg tijd.
Getagd onder
