Oké, ik schoot in mijn vorige column misschien een beetje uit mijn slof over de interimdirecteur van ons Valkhofmuseum. De man wordt vertrouwd door het personeel (terwijl hij er toch al eerder rondliep, op een crisismoment, dat zegt wat) en de Raad van Toezicht geeft hem de ruimte om te onderzoeken of er een andere Raad van Toezicht moet komen. Laten we vaststellen dat het nu al jaren een beetje misloopt met ons stadsmuseum. En dat kon iedereen zien aankomen.
Principieel is het namelijk geen 'marriage made in heaven', dat we aan het Kelfkensbos een gebouw hebben waar we én de archeologische collectie van Museum Kam, en daarmee de rijke Romeinse geschiedenis van onze oude stad, moeten tonen, én waar we 'stadsmuseum' spelen, met prenten, voorwerpen en schilderijen uit de Middeleeuwen tot de moderne tijd, én waar we aan moderne kunst willen doen, met een veel te kleine, maar wel hoogwaardige eigen kerncollectie.
En dan geloof ik heus wel dat er goede 'verdeelsleutels' bedacht zijn: zoveel ruimte voor dit, zoveel voor dat. Zo lang nadruk op een expositie van een moderne kunstenaar, zo lang de Romeinen weer in het zonnetje, of de Gebroeders van Limburg of de Vrede van Nijmegen. En dan zijn alle betrokkenen tevreden. Maar voor het museum zelf, de beleving én zijn functie in de stad werkt zoiets toch niet echt goed.
Zo'n gladiatorenexpo, die schijnt dan dus niet goed te lopen, ondanks de publiciteit ervoor. Ik denk dat ik wel weet hoe dat komt. Want wie van vechten houdt en actie, die gaat niet naar een museum. En al zeker niet naar een museum waar je weet dat ze het allemaal heus wel spectaculair zullen hebben neergezet, met wat filmbeelden als het meezit, maar waar je als je een hoek omslaat opeens tegen de kantkragen van zeventiende-eeuwers staat aan te kijken. Dat soort volk zoekt beleving, onderdompeling, gamefiction big time. Gezinnen met jonge mensen gaan niet omdat ze bang zijn voor bloeddorstige details, pacifisten niet wegens de verheerlijking van geweld... wie houd je dan nog over?
Wezenlijker is dat moeten dienen van te veel doelen. Een mooie expositie, en daar zijn er opvallend veel van in het Valkhofmuseum, kan veel goedmaken. Ik herinner me dezelfde zaal zowel met opgezette kippen, bewegende geitachtige machines, en met een halfvergane klapstoel uit Pompeï. Zulke exposities houden de loop aan de gang, maar zetten niets in beweging.
Een heldere nieuwe lijn? Laat het museum op het Kelfkensbos, die historische plek, een geschiedmuseum worden. Deels over de Romeinen, deels over de stad. Met een duidelijke indeling en exposities, events, lezingen, experimenten rond de antieken en de eeuwen daarna. Als stadsbezoeker of bewoner ga je naar Het Valkhof, waar altijd wat te leren en te beleven valt voor wie van geschiedenis houdt. Gaaf toch?
En breng dan de collectie moderne kunst onder in een nieuw museum, breek er een deel van je stad mee open, zoek aansluiting bij de gigantische grote kunstenaarsgemeenschap in deze stad. De plek? Simpel: waar het nu al bloeit en bruist. In de Vasim. Zou dat niet geweldig zijn? Er moeten stedenstimulerende en kunstbevorderende fondsen voor te vinden zijn: een grote renovatie die van dat gebouw een modern kunstmuseum maakt, met zijn internationale banden en topexposities, dat tegelijk direct aansluit op een complex van ateliers en subculturele expositieruimten. Waar niet alleen een museumshop is, maar waar je ook echte kunst kunt kopen. Waar de ‘bovenwereld’ van de high-brow-kunst een dialoog aangaat met het kunstambacht van de stad. Ik denk dat ik wel een op een zijspoor gezette directeur ken, die zoiets inhoudelijk geweldig kan vormgeven...
