Het is 1999. Op een zonnige middag zitten Steven Trooster, Godfried Verstegen en Marc van Kollenburg met elkaar in de tuin. De drie kennen elkaar onder andere uit de als nachtkroeg bekend staande culturele studentenvereniging Diogenes. Onder het genot van een borrel brainstormen ze over de naam van hun nieuw op te richten website, een interactieve uitagenda. Het is Verstegen die hem uiteindelijk bedenkt: Ugenda, van Uw agenda. Of Uit agenda. Een doordenker.
Het waren de jaren negentig van de vorige eeuw. Einde van de Koude Oorlog en volgens Fukuyama zelfs van de geschiedenis. Start van het Wereldwijde Web en paniek om de Millenniumbug. Een sterk opbloeiende wereldeconomie, met navenant stijgende beurskoersen op weg naar het hoogtepunt rond de eeuwwisseling, maar werkeloosheidscijfers lagen in de tweede helft van het decennium hoger dan nu. Postmodern cynisme vierde hoogtij: “Here we are now, entertain us.”.
Afgestudeerden zonder baan
In deze jaren verzamelden tegendraadse, cultureel geïnteresseerde studenten en afgestudeerden zonder baan (de zogenaamde ‘gouden kaarthouders’) zich in de roemruchte ‘witte villa’ aan de Van Schaeck Mathonsingel in Nijmegen. De studentenvereniging was in de jaren vijftig opgericht als tegenwicht voor de traditionele verenigingen als Carolus Magnus en beleefde aan het eind van de twintigste eeuw glorieuze jaren met veel cultuur, georganiseerd met het geld van melkkoe-avonden als ‘Puberpop’ en ‘Ranzen en sjansen’.
Destijds was Marc van Kollenburg (nu 44 en webmaster bij Gemeente Nijmegen) activiteitencoördinator bij Diogenes. “Ik had letterkunde gestudeerd en heb daarna twee jaar lang vergeefs geprobeerd om te promoveren. In het Diocultuurtje was het cool om je geld te verdienen in de culturele sector. Eerdere bestuurs- en stafleden waren mensen als Joy Arpots, die werkt nu bij Carré, en Willem Venema, beroemd van Mojo. Ik solliciteerde op banen als programmeur of coördinator, maar dat lukte niet.”
Omscholen
Afgestudeerde communicatie- of literatuurwetenschappers, cultuurhistorici of antropologen lieten zich omscholen door de Gemeente, want hoe modieus het leven van een uitkering ook jarenlang was geweest, in deze tijden van nieuwe zakelijkheid was het niet langer gewenst. Schrijver dezes, doctorandus Oude Geschiedenis, werd omgeschoold als ‘Mobiliteitsmanager’ (wat dat dan ook mocht wezen), Marc van Kollenburg probeerde het met een ander toverwoord uit die tijd: ‘Multimedia’.
“Na mijn opleiding tot multimediaontwikkelaar vond ik werk bij het sterk op Diogenes lijkende bedrijf Mediamatic. Ze haalden net als Dio met een commerciële tak geld binnen om interessante dingen te kunnen doen. Ik deed ook nog wat bij Dio en daar sprak ik natuurlijk over mijn werk als informatiemanager. Steven Trooster, destijds secretaris in het bestuur van Dio, vond dat wel interessant en vroeg mij om mee te denken over een nieuw op te richten agendawebsite. Dat wilde ik wel.”
Verdienmodel
Ook historicus Max Andela (43, geeft o.a. les bij het ‘HOVO’) werd in het groepje gevraagd omdat hij verstand had van het internet. “Ja, ik was na mijn studie Nieuwste Geschiedenis en Midden Oostenstudies en een paar maanden werkeloosheid omgeschoold tot bedrijfsinformaticus. Ik had een vlotte babbel, dus ik mocht de commerciële kant van de website op me nemen en een zogeheten ‘verdienmodel’ bedenken. Later ben ik ook nog redactie gaan doen.”
Website
Steven Trooster (52, inmiddels werkzaam op de afdeling ICT en onderwijs op de Radboud Universiteit) lijkt de spil te zijn van de nieuw op te richten website. “Ik ben afgestudeerd in onderwijskunde, en ik was al werkzaam in de richting onderwijs en ICT. Ik gaf in Utrecht cursussen webdesign en daar wilde ik wel meer mee doen. In 1997 begon ik naast mijn werk ook een eigen bedrijfje in multimediaproducties. Toen ik voor een opdrachtgever met database gestuurde websites bezig was, viel er een kwartje.”
Informatie aanleveren
Jeugdvriend van Trooster en na jaren op wereldreis in Nijmegen gelande DTP-er Godfried Verstegen zat destijds aan de beruchte ‘F-side’ (kant van de bar waar de ‘oudgedienden’zaten) van Diogenes regelmatig te klagen over zijn werk bij het Uitmagazine. Dat aanleveren van die informatie dat schoot volgens hem niet op. “Hij vertelde dat de redacties steeds met een stukje kwamen, dan kwam er weer een tijd niks, en dan nog eens iets. En hij moest dat steeds aanpassen.”
Ook Van Kollenburg, destijds verantwoordelijk voor het Dioblaadje, kon hier over meepraten. “Aanleveren van agenda-informatie ging zo statisch; wij vonden dat dat handiger en dynamischer kon. Steven was daarin de technische voorloper en Godfried was de man van de wilde ideeën en de grote gebaren. Culturele instellingen moesten zelf hun informatie in kunnen voeren en dan moest het met een druk op de knop in orde zijn. We zouden beginnen in Nijmegen en dan landelijk uitrollen.”
De vier mannen stopten allemaal eigen geld in het systeem, dat gebouwd zou worden door Trooster. Elske Berndes, nu vooral bekend als illustratrice, maakte het eerste ontwerp. Trooster: “We wilden een website die zelf de moderatie deed, doordat klanten gescreend konden worden voordat ze een account kregen met inlogcode. Het moest meteen goed, dus dat was een hoop werk. We zouden inkomsten genereren door advertenties, die Max binnen zou halen.”
Lancering
Na maanden brainstormen en ideeën uittekenen, zaten de vier op 10 december 1999 bij de notaris, om de organisatie gestalte te geven in de vorm van een stichting. Na een serie tests, discussies, weer testen en nog meer discussiëren, werd op vrijdag 5 mei 2000 de site officieel voor het publiek gelanceerd, tijdens Bevrijdingspop in het Valkhofpark. Redelijk snel werd de website zowel door het publiek als door de culturele organisaties in Nijmegen opgepikt.
Andela herinnert zich nog goed de discussies die de vier mannen hadden in die tijd. “Het idee was om onze eigen banen te creëren. Ik ben niet autistisch genoeg om programmeerwerk te doen en ik kon het goed vertellen, dus ik zou er een verdienmodel aan koppelen. Maar toen al was de steeds terugkerende vraag hoe ver je wilde gaan om er geld mee te verdienen. Te commerciële partijen werden afgewezen. Ook was er vaak spanning tussen technische perfectie en commerciële haalbaarheid.”
Afhaken
De eerste van de vier die afhaakte, was Verstegen. Andela was de volgende: “Godfried was een van de bedenkers maar hij trok zich al snel terug. Het kostte steeds meer tijd en het was zuur om bijvoorbeeld subsidiegeld naar andere, slechtere websites te zien gaan. Ik heb het geprobeerd maar ik was niet van plan om jarenlang vrijwilligerswerk te gaan doen. Ik ben er mee opgehouden omdat ik er geen toekomst meer in zag. Dat Ugenda nu nog bestaat, is echt aan Steven zijn doorzettingsvermogen te danken.”
Ook Van Kollenburg haakte na een jaar of drie af. “Ik ging bij de gemeente Nijmegen werken en het werd allemaal serieuzer. Ik had geen tijd meer. Maar ik heb totaal geen spijt van die jaren. Je kunt altijd wel roepen dat je rijk wil worden met een eigen bedrijfje, maar het is pas leuk als je het ook daadwerkelijk probeert.” Onder leiding van Trooster, die als enige initiatiefnemer overbleef, blijft de culturele agenda tot op de dag van vandaag bestaan.
Eindeloos uitgaan
Steeds vond Trooster nieuwe mensen bereid om mee te werken aan de website. De grote culturele instellingen in Nijmegen maakten gretig gebruik van deze extra manier om hun voorstellingen en initiatieven onder de aandacht te brengen, en ook de Gemeente krijgt Ugenda in het vizier. Trooster: “In 2006 had de gemeente de campagne ‘Eindeloos uitgaan’ gelanceerd. Ze wilden Ugenda vragen om daar de website aan te koppelen. Helaas ketste de samenwerking af op onze vraagprijs.”
In 2009 kreeg de website een nieuw systeem (cms) dat meer mogelijkheden bood, en een nieuw uiterlijk. Als eerste in Nijmegen introduceerde Trooster de agenda in ‘augmented reality’ op de mobiele telefoon. “In de loop van de tijd kreeg de redactie en de eigen content meer aandacht. We gingen meer recensies en columns schrijven, naast het nieuws dat al regelmatig geplaatst werd. Het aantal redactieleden groeide flink, maar een verdienmodel hadden we nog steeds niet.”
Nijmegen cultuurstad
Dit alles trok eind 2012 wel de aandacht van CNN, het overlegorgaan van de culturele podia in Nijmegen, vertelt Trooster. “Zij waren geïnteresseerd in samenwerking met Stichting Ugenda, voor een hele nieuwe culturele website. Ik haalde een aantal mensen bij elkaar om dat te gaan doen en toen werden we ineens betaald voor ons werk. In 2013 ging een gloednieuwe uitagenda de lucht in, onder de naam Nijmegen Cultuurstad, maar in 2014 werd de samenwerking met CNN helaas beëindigd.”
Trooster zet desondanks door, zegt hij. “Ik hoef er helemaal niet rijk van te worden, dat is het punt. We hebben inmiddels een buffer waarmee we het een jaar of tien redden, met vrijwilligers. Misschien hadden we in het begin meteen door moeten pakken met een grote adverteerder. Of misschien hadden we naast mijzelf iemand moeten inhuren die het systeem beter had gemaakt. We hadden een gemakkelijker systeem kunnen nemen. Goedkopere hosting. Maar dat is allemaal achteraf.”
Spil in de promotie
Zijn drijfveren liggen op een ander vlak, legt hij uit. “Ik ben idealistisch. Ik ben er financieel misschien niet veel mee opgeschoten, maar geestelijk wel. We hebben een goede website, een goede redactie, geleid door studenten, leuke vergaderingen met leerzame discussies over journalistiek. Op het moment hoef ik er weinig energie in te steken. We zijn sinds een paar jaar een goede weg ingeslagen, met elk jaar frisse ideeën en veel nieuwe mensen.”
Techniek is niet blijvend, inhoud wel, vervolgt Trooster. “Ik wil me voortdurend vernieuwen. Techniek is een speeltuin waarin je dingen kunt uitproberen, maar dat is niet het uiteindelijke doel. Ik zou het leuk vinden als Ugenda een rol van betekenis zou blijven spelen in cultureel Nijmegen, door goede content gemaakt door een betaalde redactie. Ik wil dat veel mensen de site bezoeken om de belangwekkende inhoud. Dat we een spil zijn in de promotie van Nijmegen. Dat is een mooi doel voor de komende jaren.
Een deel van het Ugenda redactieteam tijdens de nieuwjaarsreceptie 2015. Geheel rechts Marc van Kollenburg,
Getagd onder
