‘Tja', hij kijkt het podium rond en krabt op zijn hoofd, ‘ik heb wat meer instrumenten bij elkaar verzameld in de afgelopen jaren, maar voor de rest is alles eigenlijk hetzelfde als de laatste keer dat ik in Nijmegen was.’ Er staat een nuchtere Duitser met dito accent op het podium van de grote zaal van Doornroosje. In een anderhalf uur durende show wist Nils Frahm zijn publiek stil te krijgen en de uitverkochte zaal in vervoering te brengen.
Het voorprogramma bestond uit de drie mannen van Dawn of Midi, minimale ambience muziek met verschuivende ritmes en hypnotiserende herhalingen. De drummer, contrabassist en pianist zakken na de aankondiging weg in hun eigen roes en weten door de stijgende en dalende spanningsbogen het publiek nog verrassend lang vast te houden. Na een minuut of veertig zonder pauzes worden de minimale muziek en de anticipatie op Nils Frahm echter te veel; het publiek begint te praten en houdt nog net op tijd haar mond om het trio bij afgang een daverend applaus te geven. Muziek maken kunnen de drie heren namelijk wel degelijk.
Nils Frahm komt een beetje schuchter en met gebogen rug het podium opgelopen. Hij zwaait en buigt, lacht ingetogen terwijl hij wacht tot het geluid is weggestorven. Zijn lage stem klinkt nauwelijks boven het gejoel van het publiek uit. Hij zegt blij te zijn in Nijmegen te mogen spelen en merkt na het eerste stuk op dat de focus van het publiek opmerkelijk is. Het Hamburgse publiek waarvoor hij een dag eerder speelde, was minder duidelijk al met het hoofd het weekend uit. Maandag is het begin van de week, een dag van focus. Zo heeft elke dag haar eigen karakteristieken.
Welk punt hij eigenlijk wil maken weet hij ook niet precies, maar het nummer dat zal volgen heeft geen titel en hij vindt toch iets te moeten zeggen. Als oplossing draagt hij het op aan de bouwer van het kleinste instrument op zijn podium. Hierachter speelt hij, met de rug naar het publiek toe, zijn muziek. Wanneer hij weer begint te spelen, verdwijnt ook hijzelf in de klanken die hij produceert. Zijn gezicht is nauwelijks te zien, maar wanneer het publiek er wel een glimp van opvangt, is het vol concentratie.
In tegenstelling tot bij zijn voorprogramma, weet de minimale muziek van Nils Frahm wel continu de aandacht van zijn publiek vast te houden. Met een klassieke piano-achtergrond ontwikkelde de jonge Duitser (32) zich steeds meer in de richting van de elektronische muziek. Er is bovendien een duidelijk verband te leggen tussen hem en de andere bekende pianospelers. Zo is hij goed bevriend met de IJslandse Ólafur Arnalds. Frahm bracht in de afgelopen jaren meerdere cd’s uit zoals de duidelijk klassiek geörienteerde Wintermusik (2009), Bells (2010) en het recentere en meer elektronische Spaces (2013) en Solo (voorjaar 2015). Op dit moment levert dit hem over de hele wereld concerten op.
Dat mensen blijven staan, is voor hem ook een beetje uitproberen, zegt hij. ‘Het volgende nummer zal heel raar zijn om staand naar te luisteren, maar we zullen zien wat het met ons doet. Daarna zal ik iets spelen dat onze stramme benen weer een beetje kan losmaken.’ Terwijl hij dit zegt, buigt hij een beetje op en neer door zijn knieën om te illustreren wat hij bedoelt. Inderdaad beginnen tijdens de zweverige pianotonen mijn benen te protesteren: ik weet niet zo goed hoe ik me een houding moet geven en verplaats mijn gewicht met onregelmatige tussenpozen van links naar rechts. Hij houdt zijn belofte. Bij het nummer dat volgt, wiegt het hele publiek rustig heen en weer. Het is nog steeds geen dansfeest, maar stram worden we ook niet.
Eigenlijk, zo zegt hij tussen twee stukken door, is het gewoon een heel fijne repetitie waarvan het Nijmeegse publiek getuige kan zijn. Hij is een beetje aan het uitproberen voor een nieuwe cd. Nils Frahm has lost his mind, maar de muziek en de muziekgeschiedenis worden gekenmerkt door geniale waanzinnigen en waanzinnige genieën, waaronder vooral de (Duitse) pianisten. Frahm kan zich hierdoor met zijn oeuvre in zowel de klassieke pianotraditie scharen, als meedraaien met de nieuwe generatie.
Getagd onder
