Het Gelders Orkest en Het Orkest van het Oosten staken de koppen bij elkaar voor de Eerste Symfonie in D van Gustav Mahler, onder leiding van de zeer dynamische Daniele Rustioni. Voor de pauze bracht Francesca Dego, een jonge, talentvolle Italiaanse violiste, het wereldberoemde Vioolconcert in d van Jean Sibelius ten gehore.
Brede lach
Mooi om te zien. Daniele Rustioni kreeg de brede lach echt niet meer van zijn gezicht toen het erop zat na een imponerende finale van een prachtig gespeelde eerste symfonie van Mahler. Alle secties van het zo’n tachtig man sterke orkest werden uitvoerig persoonlijk bedankt door de dirigent, tijdens een staande ovatie van misschien wel tien minuten. En dat was meer dan terecht.
Natuurklanken
Mahler’s Eerste, dat is diepgang met humor. De diepgang komt tot uitdrukking in de verrassend moderne thematiek van de symfonie: wij maken onderdeel uit van de natuur, we voelen ons diep verbonden met de natuur en wij zijn zelf ook natuur maar zonder dat wij die natuur echt begrijpen. Misschien wel omdat we er onderdeel van zijn. Mahler weet het oermysterie van de natuur op een prachtige en oorspronkelijke wijze te verklanken. Dat begint al met het eerste akkoord in de strijkerssectie: lang aangehouden, heel geheimzinnige natuurklanken.
Speels, vrolijk en ironisch
De vier delen van Mahlers Eerste, stonden in de oorspronkelijke, eerdere versie van de symfonie symbool voor vier levensfasen. Vroege jeugd en onschuld, puberteit, adolescentie en in het laatste deel de volwassenheid met zijn strijd, verdriet maar ook hoogtepunten. Vooral het derde deel staat bol van de humor en muzikale parodieën die elkaar in hoog tempo opvolgen. Haast alsof je steeds van radiozender wisselt. Voor wie bekend is met Mahlers Lieder des Fahrenden Gesellen voelt het ook nog als thuiskomen, want Mahler citeert veelvuldig uit eigen werk.
En dan die hoorns…
Het vierde deel is emotioneel erg heftig. Diepe dalen, groot verdriet en eenzaamheid. Maar ook de volwassenheid is uiteindelijk de moeite waard en niet zo’n beetje ook. Dat noem ik geen kortstondige climax van het leven die de doorstane ellende nog iets verzacht. En iets mooiers dan het thema in de hoorns aan het slot heb ik zelden gehoord. Kippenvel.
O ja, Sibelius
Dat dit één van de allermooiste vioolconcerten van de afgelopen 150 jaar is, behoeft geen betoog. Net als bij Mahler weet Sibelius de natuur op heel originele wijze te verklanken en dat begint al bij het sublieme, lang aangehouden eerste akkoord. Francesca Dego maakte haar naam als rijzende ster aan het Italiaanse violistenfirmament vanavond ruimschoots waar: Sibelius met een vleugje Paganini.
Voor herhaling vatbaar
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik in geen jaren naar een klassiek concert geweest ben. Dat gebeurt me dus niet meer. Echte musici, met vanavond een vrolijke, lichtvoetige versie van Mefistofeles voor het orkest in de prachtige Grote Zaal van De Vereeniging, dat geeft een andere beleving en concentratie. Er is tóch een betere manier om deze fraaie stukken op waarde te schatten dan YouTube en Spotify.
Getagd onder
