Uitzichtloosheid op het Franse platteland
Giechelend fietsen twee meisjes van een jaar of twaalf door de pijnboombossen in het zuidwesten van Frankrijk. Urenlang drijven ze in een bootje op het meer, lezen ze poëzie, mijmeren ze in het gras over later. Ondanks de aanhoudende winterkou in Nijmegen is de hitte op het scherm bijna voelbaar: zo'n typisch lome, hete zomer in het Zuid-Frankrijk van de jaren twintig, waar geen einde aan lijkt te komen.
Het oudste meisje, Thérèse, is dochter van een rijke landeigenaar en brengt haar vakanties hier door met haar hartsvriendin Anne Desqueyroux. Naarmate Thérèse ouder wordt, mag ze zich op steeds meer belangstelling verheugen van Annes broer Bernard. Als ze twintig is trouwen ze. Maar al snel blijkt het huisvrouwenleven voor de literair geschoolde en vrijgevochten Thérèse een benauwende strop te vormen. Nadat ze onder druk van haar man Annes minnaar Jean overtuigt zijn relatie met haar te verbreken zodat ze een rijke landeigenaar kan trouwen, verbreekt Anne de vriendschap. Langzaam kwijnt Thérèse weg in het kleine dorp, dromend van een ander, grootser leven in Parijs. Als Bernard ziek wordt en medicijnen voorgeschreven krijgt, vervalst de depressieve Thérèse het briefje van de huisarts en vergiftigt haar man met een overdosis arsenicum. Maar haar bedrog wordt al snel ontdekt en Thèrese wordt aangeklaagd voor poging to moord.
Audrey Tatou verbeeldt met verve de uitzichtloosheid van het leven van de Franse huisvrouw in de jaren twintig. Dat hoe vrij in haar jeugd ook, een vrouw in deze tijd na het uitwisselen van de trouwringen geen ander doel meer dient dan het baren van een kind. Ook Thèrese wacht na de geboorte van haar dochter alleen nog de eenzaamheid van het Franse platteland. Tatou maakt dat lot zo beklemmend dat je, ondanks haar daad, eerder medelijden hebt met Thèrese dan haar te veroordelen. Soms is ze zelfs ronduit angstaanjagend, bijvoorbeeld als we Thèrese zien die door Bernard is opgesloten met haar personeel in een afgelegen landhuis in de bossen. Maandenlang leeft ze op een dieet van sigaretten en rode wijn: holle ogen, zwarte lippen en vel over been.
Wat er in Therèse omgaat blijft de hele film lang een mysterie. Dat geeft de film sfeer, maar laat de kijker ook met een onbevredigd gevoel achter bij de aftiteling. Waarom kwam ze tot haar misdaad, is de vraag die je blijft achtervolgen en niet beantwoord wordt. Alleen voor degene die ook het boek gelezen heeft is duidelijk waarom de focus in het eerste deel van de film zo op de vriendschap met Anne ligt en wat Therèse aanzet tot het uiteendrijven van Anne en Jean. Naar Therèses gevoelens voor Anne wordt slechts zo subtiel gehint dat de niet-geïnformeerde toeschouwer al snel een groot deel van het verhaal mist. Dat terzijde is Therèse Desqueyroux een prachtige, sfeervolle film, die een goed beeld geeft van Frankrijk in de jaren twintig en ondanks het langzame tempo blijft boeien. Zeker de moeite waard, deze Franse aanwinst van Lux.
Wat: Film Thèrese Desqueyroux
Waar: Lux
Wanneer: 21-03-2012
Wie: Joelle Swart
Getagd onder
