Het is nu een paar dagen later. Wat heb ik meegemaakt? Het was een huiver, een zucht, het is geweest en alweer weg… ik moet toch foto’s gemaakt hebben? Ja. Maar wat zeggen die? Wat heeft het me aangedaan? Kunstnacht, dat was het.
Stel, het is al begonnen voor het is begonnen. Lantaarnlicht blinkt op in plassen op het Kelfkensbos, die een nog grijs schemerende hemel weerspiegelen. Duister speelt al met de onbekende vormen daar langs de rand van het plein; het blijken een bus, wagentjes, een auto die ook een boot is, tuk-tuk-achtige dingen te zijn. Ze staan te wachten op wat komen gaat.
En dan drom je met mensen rond de Valkhofruïne. Fotografen zwermen rond, de menigte zwelt aan, een felwit vliegtuig hangt doodstil op zijn voetstuk boven het gras, een poppodium hapt als een moderne bek uit de middeleeuwse muren vandaan. Als een frêle zangstem een Italiaans lied aanheft, alleen begeleid door een gitaar, denk je: Scarlatti, en de regen stopt met een abrupt gebaar, het donker daalt. Nora Fischer heet ze, de donkere krullenbol, weggedoken in jas en das, en naast haar staat Marnix Dorrestein, met die gitaar.
Pijngrens
En dan zijn er opeens glazen en plopt overal champagne en is dat nou zulk sterk spul? Want als ik weer kijk zie ik een griezelige operatie. Gelukkig niet live maar wel in-my-face, op een scherm in een middeleeuws kamertje. Besiendershuis. Snel de trap maar af. Maar daar is weer een film. Zwart-wit, een man met een witte jas aan bekijkt een long of een hart of ander weefsel dat los van een lichaam in beweging wordt gehouden. Is dat leven? Heeft die man een leven? InScience. Film en wetenschap. Het zal wel. Waar is de uitgang? Een keukentje, een kronkelend trapje, stenen gewelven zonder uitgang en daar zitten echt twee mensen in witte jassen. Twee echte mensen. Ze willen een experimentje met me doen, mijn pijngrens zoeken. Ga maar zitten Radboud Science, ja en dat moet ik geloven? Ik worstel me naar boven tot ik een deur vind die wel opengaat.
Met trompetten
De weg begint te kantelen. Geen klinkers meer of asfalt, maar een gevaarlijk schuin rooster. Loop ik de rivier in? En zingt daar echt een koor luid en welluidend Lang zal ze leven? Ik kijk nog eens en ze zijn allemaal verdwenen. Een schip in. Vol jong studentenvolk. Frisse creatievelingen. Een cycloop hangt foto’s op de wanden. De band begint te spelen. Jan Terlouw Junior & The Nightclub… jazzhipclubmellow dansmuziek. Met trompetten. Hier wil je de hele avond niet meer weg.
En dus dwaal ik opeens door het Valkhofmuseum en kom er een blonde patriciërsdochter tegen. In achttiende-eeuwse kleding waaruit muziek klingelt waart ze wezenloos tussen de schilderijen. Even verder danst een vrouw met zwarte haren in een eenvoudig witte jurk alsof haar leven ervan afhangt. Ze springt en kronkelt, draait en reikt naar Romeinen, moderne schilderijen, design. Een magere jongeman filmt alles wat ze doet. Ik tref een grote donkere ruimte aan vol mensen. De Armandozaal. Schuin op de wand zie ik de beelden terug die de jongen filmt. Vrouwenstemmen zingen er live een melodie bij, spelen muziek en zingzeggen woorden die me eindeloos manen weg te gaan. Dat doe ik dan maar. Dag ArtEZ Muziektheater.
ArtEZ Muziektheater - Foto: Anneke Zuurveen
Zie ik daar nu echt midden op het plein iemand achter in een oude Volvo kruipen om in die achterbak privé te worden toegezongen door een dame in een soort ABBA-outfit? Nee, dat zal toch wel echt niet.
Lekker participeren
Hoe kom ik voor deze witte gevel waarop Roodkapje en haar wolf levensgroot afgebeeld staan? Waarom wil ik daar tegenover naar binnen in Theater VIER, waar KloosterKino deze avond huishoudt en je mag (of moet?) participeren in het sprookje. Houd ik daarvan? Nee, daar houd ik niet van en de rij beweegt niet en de spanning neemt toe en er is ergens anders vaak ook nog wel iets leuks en ik houd hier eigenlijk niet van en de rij beweegt niet en dit kost me te veel tijd en… dág Theater VIER. Ik kom nog weleens terug, als je belooft dat ik dan niet hoef te participeren.
Gele mensen op de stoep. Mensen geel op de stoep. Mensen met gele truien op de stoep voor Merleyn. Voor je het weet stoppen ze een oortje in je oor. Jij een oortje zij een oortje. En dan ben je dus hooked en zit je in een verhaal en moet je meedoen. Diep ademhalen, recht vooruitkijken en ertussendoor lopen, Merleyn in. Er zijn mensen die dol zijn op meedoen. Not me. Merleyn is Afrika en Afrika is cool. En Mister Cool himself staat op het podium. Gaaf haar, superknappe kerel, achter zo’n elektronisch bord, tovert muziek tevoorschijn die net als je denkt dat je ergens in Senegal zit, een bocht maakt naar New York en dan een duikvlucht naar de banlieues. Hoe heet die man? Ik noteer een naam maar als ik die later google kom ik op een overleden jazzartiest uit. Na deze überhippe urbanista opeens Afrikanen in traditionele beschildering. Wat gaan ze doen?
De lok van Baudet
Music Meeting heeft de bieb overgenomen. Dj’s in de hal bij de koffiebar. Kan ik begrijpen. Maar een jonge vrouw met een gitaar die tussen de boekenkasten een lied zingt over de verleiding van Thierry Baudet en dat ze zo graag zou willen geloven dat die stoute ene pluk die uit zijn haar piekt daar spontaan hangt? En dat dan iedereen met biertjes in de hand tegen die boekenkasten leunt? Weet de directie daarvan? Een eind verderop spelen Latijns-Amerikaanse bands. Het schijnt elkaar niet te bijten. Druk hier.
Music Meeting in de bibliotheek - Foto: Anneke Zuurveen
Druk ook beneden bij Extrapool. Film op groot doek: een distopisch landschap met soldaten die zo uit Black Ops lijken weggelopen. Is het film? Echt? Deep End Film, dus het zal wel. Voor vaders van pubers met een PS4-tic nét iets te pijnlijk. Net zoals een van de ruimtes helemaal bovenaan in het trappenhuis van Extrapool. Mensen slapen hier, als je het mij vraagt. Maar nu kun je er gamen. Everything van David O’Reilly… het zal wel. Doet een beetje veel denken aan zo’n eindeloos wezenloos behendigheidsspel op je smart-tv. In de andere ruimte staat iemand te brullen in een microfoon en op knopjes te drukken. Een gast, net als ik. Participeert. Het levert wel wat op, want op een kamermuur verspringen figuren en tekeningen op een melodie, die je beïnvloedt met de knoppen en wat je in de mike zegt. Gaaf wel, dit interactieve ding van Marieke Verbiessen.
Erfzonde als videogame
Rust, waar vind ik rust? Naar de Mariënburgkapel. Lekker leeg. In het midden een tafel met iets dat eruitziet als een dj-set of een vloggerstudio. Schermen langs de wand. We zitten inderdaad in een livestream, de Seven Sins Stream, Booi Kluiving is de dj van dienst en werkt ze allemaal af. Erfzondes als videogames, met een biechthoekje en bellers. Nogal hermetisch.
En dat loopt maar over straat allemaal. Tussen het uitgaansvolk dat soms ook mee naar binnen wil en dan stuit op tafeltjes waar een passe-partout gekocht moet worden. En die dat dan dus niet doen. Maar ook andersom moet je soms goed kijken: is dit theater of hebben die mensen serieus die kleren aan?
Op een gegeven moment wil je een eindje rijden, effe weg van de gekte. Lekker trappen over de Waalbandijk. Maar wat is dat daar? Wel twintig vlaggenpalen met evenzoveel Britse vlaggen, klapperend in de wind. In het midden van het fietspad dranghekken. Ernaast een man in een geel hesje. ‘Drive left please’. En dat doe je dan: Engels fietsen.
De rookmachine doet het
Bij Brebl val je in een eightiesfeestje. Door het Vasim-volkje. Niet heel periodevast, want treedt de Golden Earring, waarvan een muziekoptreden wordt geprojecteerd, niet nog steeds op? En Bowie is nog maar net dood. En de superlangzame groeizame muziek van Mummy’s a Tree, dat optreedt… tijdloos toch? De rookmachine doet het. Helaas.
Brebl - Foto: Anneke Zuurveen
Kuchend naar Galerie Bart. Mooie verse expositie, De Nieuwe Oogst. Een beetje aan de kant geschoven om iets aparts te hebben voor de Kunstnacht. Een juffrouw in een rood lieveheersbeestjespakje met een VR-bril op tekent in de ruimte. Eromheen VR-brillen om te zien wat ze doet… mwah… de werkelijkheid is virtueler, deze nacht.
In de gangen van De Smeltkroes vind ik rust en ontroering bij een film van Go Short. Er draaien er meerdere, van wisselende kwaliteit. Maar Negative Space, van Max Porter en Ru Kuwahata is een kleinood. Knap gemaakt, grappig en treurig tegelijk. Dat wil je.
Beledig me niet!
In DZIGA een film over lichamelijkheid en cyberspace. Dichterlijke cameravoering. Daarna deskundig napraten, want Radboud Reflects. Modieus cultuurfilosofengebabbel. Beledig mijn intelligentie niet! Weg hier. Mogelijk hebben de sprekers het evenzeer gehad als ik.
En dan sta je in de rij bij de Stadsschouwburg voor het eindfeest en dan zeggen twee jonge vrouwen achter je - totally dressed for battle - tegen elkaar: “Eindelijk eens een plek vanavond waar wat mensen zijn.” Hadden in Expoplu en De Vereeniging gehangen. Daar was kennelijk niet veel loos deze avond of alleen juist niet toen zij er waren. Iedereen zijn eigen Kunstnacht.
Het kan niet anders of ook deze feestbeesten komen toch nog aan hun trekken. Want de Schouwburg is één groot partyland. Een dj heeft zijn dikke Amerikaan midden in de hal gemanoeuvreerd en draait vanuit de kofferbak. Via gangetjes kom je achter door op het podium alwaar een bar en een dj en ballonnen en geinige bordjes om mee omhoog te lopen. En dan in de foyer ook nog eens dj’s en op verschillende plaatsen living statues om je in een totale droomstaat te helpen en nog een paar uur door te gaan.
Een paar dagen later…. Wat is me overkomen? Het was Kunstnacht.
