Niks zo fijn als ergens heen te gaan zonder je in te lezen. Dat weet ik vanaf nu. Op pad voor Ugenda veroorloofde ik me deze luxe, vooral uit tijdgebrek. En raad eens, zo moet het vaker: gewoon helemaal blanco naar binnen gaan. Zoals afgelopen zaterdag dus, bij literair festival Buiten Zinnen.
Nu is Buiten Zinnen ook bij uitstek iets waar je onbevangen rondbanjert – het literaire festival is een speeltuin in woordenland, een kleurrijke snoepwinkel. Want terwijl buiten de kermis raast, gloeien woorden als kolen in een schemerende stadsbibliotheek. Het is er gezellig en ik mag er mijn handen aan het Woord warmen. Lekker!
Lev Avitan betovert publiek
Ik heb dus geen idee wat me te wachten staat. Maar zodra ik me in een stoel nestel, hoor ik rapper/gastheer Disci aankondigen dat ik aan workshops ga meedoen. Wat nu weer, dram ik, want daar heb ik eigenlijk wel een broertje dood aan. Gelukkig overvalt mij na deze onheilstijding Lev Avitan. De geboren voordrachtskunstenaar brengt het nog wat rondscharrelende publiek naar zijn mediterrane oevers. Precies daar waar hij zich door een vermeende Sirene uit de Egeïsche zee ‘als een snaar strak heeft laten tokkelen’. Wát een prachtig woord, en of by the way hij misschien zélf een verkapte Sirene is? Want ik haal onverwijld mijn hakken uit het zand en met droomogen schuif ik bij een of andere workshop aan.
Verhalen voor het oprapen
Kom ik uit bij Thomas Heerma van Voss. Wat wel handig is, omdat hij alles wat los en vast zit over hiphop bij elkaar heeft gerecenseerd en ik net met mijn pubers op de middelbare school in een rapproject zit. Alle extra input is dan welkom. Ik begrijp dat hiphop zijn niche is (of was). En vandaaruit is hij romans gaan schrijven. Zijn workshop heeft trouwens meer iets van een uitwisseling. Wat blijft hangen is het besef dat een recensie vooral je eerste poging is om iets te begrijpen en dát te vertellen. Hopelijk sust het mijn gretige medecursist, die aan grondigheid tijdens het recenseren ten onder lijkt te gaan. Mij sterkt het in mijn niet voorbereide komst: ik zit hier goed.
Bijna dartel ik naar het volgende item, maar baal er een beetje van dat ik Op Ruwe Planken heb gemist. Die doen iets met filmposters als startpunt van je fantasie. Ik moet ook toegeven dat ik de draad een beetje kwijtraak. Iets waarmee Raoul de Jong, levensgenieter (en al het andere wat hem terecht een plaats in dit festival geeft), beter overweg kan dan ik. Hij wijst ons de weg in fabuleus non-fictief schrijven en vertelt over de geheime wetten van het wonder. Zijn startvraag bij ‘Fictief schrijven over non-fictie’ luidt: "Is het mogelijk om volwassen te worden zonder op te houden met spelen en zonder te stoppen met dromen?" Dat heeft hem al aan een voetreis in padvindersoutfit naar Marseille geholpen én aan een groot lezerspubliek. Bij een andere gelegenheid leverde het hem trouwens ook zijn huidige vriendin op. Het recept is eenvoudig: droom, neem de kriebel die de droom oplevert serieus en verwonder je. Dan liggen de verhalen voor het oprapen.
Help! Keuzestress…
Zoveel laagdrempeligs en gezelligs – het pand van medeorganisator OBGZ is als altijd knus – veroorzaakt bij mij een lichte temperatuursverhoging: keuzestress! Ik geef het je ook te doen: op één, weliswaar lange, avond komt spoken word, een speels vertaalexperiment, oefenen in voordracht of lekker je verhaal bij elkaar legoën voorbij. En dan heb ik nog niet eens striptekenaar Jelko Arts of Lammers & Lammers uitgediept. Die laatsten, moet je weten, ankeren mijn rusteloze gemoed met hun soms spooky soundscape beeldgedichten. Waarna Arts (in een workshop, jawel) mijn vertrouwde lineaire verhaalbeleving lekker overhoophaalt en me een frisse kijk op het maken van een storyboard geeft. Ik vind het helemaal prima.
25+ of - publiek?
Overigens blijkt literair festival Buiten Zinnen, bedoeld voor jongeren tot 25 jaar, juist ook een grote aantrekkingskracht op 25+ te hebben. En niet in het minst door mij als CKV-docente de hoop te geven dat je met zoiets als Buiten Zinnen de jeugd uit de Netflix-modus zou moeten kunnen peuteren. Er is daarom maar één advies dat ik de organisatoren wil meegeven: maak er alsjeblieft een meerdaags festival van. Dan kan ik écht landen en ook nog mijn pubers onder lestijd meenemen.
