Ugenda bestaat dit jaar maar liefst al 20 jaar. Er zijn dus heel veel mensen die een geschiedenis hebben met Ugenda. Een aantal van hen hebben we gevraagd om hun overpeinzingen op te schrijven. Deze week is het de beurt aan een van de mensen die momenteel binnen Ugenda actief is, Bertus Elings, (eind)redacteur.
Ik schrijf al heel wat jaren stukjes en ik ben inmiddels ook al wel een paar jaar eindredacteur bij Ugenda, maar één vraag blijft voor mij nog steeds onbeantwoord: wat is cultuur?
Ik heb heel lang geleden onder andere Nederlands gestudeerd en daar kreeg ik op een goed moment de grootste ruzie met een van de docenten, omdat ik zei dat ik Max Havelaar niks vond. Ik had daar toen allerlei argumenten voor, waarmee ik u nu niet zal vermoeien. Gezegd dient te worden dat de docent van toen reageerde alsof ik de horlepiep op zijn lul danste. Alsof-ie Multatuli himself was. Hoe haalde ik het nondejú in mijn hoofd om dit meesterwerk van de Nederlandse literatuur zo te behandelen? En wel hier, op deze opleiding. Daar waar je naar bed ging en opstond met literatuur. “Ik vind literatuur volgens mij sowieso allemaal kut,” was mijn reactie ergens in zijn tirade. Buiten zinnen was hij. Serieus, ik heb nog nooit een docent gezien die zo belachelijk boos werd als hij. Het argument dat ik voor mijn laatste stelling had, zal ik wel even met u delen. Het is namelijk heel arbitrair of iets literatuur is of niet. Er zijn verschillende definities voor die op zich allemaal weer voor interpretatie vatbaar zijn en die mijn inziens best tot de stelling kunnen leiden dat Harry Potter onder de literatuur kan worden geschaard.
Eenzelfde vraag kun je stellen bij ‘cultuur’: wat is cultuur? Uiteraard bedoel ik dan ‘cultuur’ als het gebied waarop Ugenda opereert. Theater is cultuur, architectuur is cultuur, een museum is cultuur, muziek is cultuur. Maar, is een museum voor vingerhoedjes ook cultuur? Is de architectuur van een boomhut ook cultuur? Is de mimespeler op de hoek van de straat ook cultuur? En, voor mij heel erg belangrijk: is heavy metal cultuur?
Ten behoeve van een tuinfeest van een van mijn vrienden, heb ik ooit een vergelijking in elkaar gedraaid tussen opera en deathmetal. Net als bij opera is er bij deathmetal vaak sprake van goed geschoolde musici. Net als bij opera, gaat het bij deathmetal regelmatig over complexe muziekstukken en net als bij opera is er bij deathmetal sprake van zang die je met de regelmaat van de klok niet kunt verstaan. En voor beide geldt dat je ervan moet houden.
Echter, zou men het 100 cultuurcritici voorleggen, dan zou het overgrote deel van hen opera uiteraard wel scharen onder de noemer ‘cultuur’ en deathmetal niet.
Gelukkig geldt dat niet voor Ugenda. Bij Ugenda interpreteren we cultuur heel ruim. Gelukkig wordt de muziek van SepticFlesh bij Ugenda gezien als cultuur, evenals de opera De Barbier van Sevilla. En gelukkig mag ik er naartoe om erover te schrijven en er een mening over te hebben.
Of ik nou weet wat cultuur is of niet, één ding weet ik wel en dat ik dat Ugenda een geweldige club is om bij te horen en wat mij betreft knopen we er nog minstens 20 jaar bij aan. Met deathmetal, uiteraard.
