Ugenda bestaat 25 jaar en publiceert daarom wekelijks een interview met een Nijmeegse cultuurmaker. Wie gaven de stad kleur met kunst, muziek, theater of festivals? En wat dreef hen? Persoonlijke verhalen over passie, drijfveren, en de toekomst van cultuur. Deze week aan het woord: Doro Krol. "Wat ik mooi vind, is dat cultuur in Nijmegen steeds vaker naar de mensen toekomt."
Doro Krol heeft als kunstenaar, organisator en verbinder een diepe en blijvende indruk achtergelaten op de Nijmeegse cultuur. Ze stond aan de basis van Extrapool, werkte jarenlang bij LUX en werd de allereerste nachtburgemeester van Nijmegen – telkens vanuit dezelfde drijfveer: kunst, creativiteit en mensen dichter bij elkaar brengen.
In de jaren '90 was ze een van de mensen die Extrapool mee heeft opgericht – nog voordat het de naam had die het nu heeft – in een tijd waarin experiment en rafelkunst nog niet vanzelfsprekend een plek kregen. Ze bouwde mee aan een plek waar alles mocht mislukken, als het maar oprecht was. Extrapool werd een thuis voor kunstenaars die hun eigen weg gingen – en dat is het nog steeds. Doro’s geest hangt daar nog in de muren, op de beste manier. Ze was jarenlang de coördinator van de beeldende kunstactiviteiten.
In de jaren '00 bij LUX werkte ze als programmamaker Beeldcultuur, niet alleen aan programma’s, maar vooral aan ontmoetingen. Ze begreep dat kunst pas echt leeft als het raakt – en dat het publiek daarin een hoofdrol speelt. Geen ivoren toren, maar een open huis. LUX als huiskamer van de stad, dat is mede door mensen zoals zij. Ze organiseerde o.a. Kunst aan tafel, Kunstdiners, Roze borrel en was jarenlang de miss Match bij Filmflirt.
Doro Krol was de eerste Nachtburgemeester van Nijmegen (van 2010 tot 2014) en is vooral bekend geworden als een opvallende verschijning in die rol. Ze bracht een artistieke en sociale invulling aan dit ambt. Als Nachtburgemeester van Nijmegen geeft Doro Krol het nachtleven een gezicht. Ze fungeert als verbindende schakel tussen de Nijmegenaren en hun stad door mensen bij elkaar te brengen en onontdekte plekjes een gezicht te geven. Vaak via en tijdens de meest uiteenlopende activiteiten, zoals de Nacht van de Ommetjes.
Hoe heeft de Nijmeegse cultuursector zich naar jouw idee ontwikkeld?
"Als je terugkijkt op hoe de Nijmeegse cultuursector zich sinds eind jaren ‘90 heeft ontwikkeld, zie je een stad die langzaam maar zeker haar culturele identiteit heeft durven omarmen en uitbreiden. Wat ooit vooral draaide om een paar grote namen en instellingen, is uitgegroeid tot een kleurrijke, veelzijdige en steeds meer inclusieve cultuurwereld – eentje die de stad weerspiegelt zoals ze echt is: eigenzinnig, sociaal en altijd in beweging.
Ik herinner me nog hoe LUX begin jaren 2000 een soort culturele spil werd. Het voelde als een plek waar alles samenkwam: film, debat, theater, koffie en toeval. Het werd een ontmoetingsplek voor nieuwsgierige geesten. Tegelijkertijd groeide Doornroosje uit tot een podium van nationale betekenis, waar niet alleen de grote namen stonden, maar ook lokale bands hun eerste echte stappen zetten.
Maar wat me misschien nog wel meer is opgevallen, is de opkomst van de ‘kleinere’ plekken – de rafelranden waar vernieuwing en experiment kunnen bestaan. Extrapool, Het Honigcomplex en later de ateliers op het NYMA-terrein. Dat zijn plekken waar je voelt dat cultuur niet alleen wordt gepresenteerd, maar ook écht gemaakt. Waar mensen durven proberen, mislukken, opnieuw proberen – en waar het publiek soms pas jaren later ontdekt: dáár gebeurde het al."
Welke ontwikkeling van de Nijmeegse cultuursector zou jij graag gerealiseerd willen zien?
"Wat ik mooi vind, is dat cultuur in Nijmegen steeds vaker naar de mensen toekomt. Niet alleen meer in theaters en galeries, maar ook op pleinen, in wijken, op festivals, in oude fabriekshallen of online. Je ziet het tijdens De Kaaij, in spoken word-avonden, bij kleine tentoonstellingen in café’s of bij dansers op straat. De stad is zelf podium geworden.
Natuurlijk is niet alles rooskleurig. Er is nog steeds werk te doen als het gaat om échte inclusiviteit. De culturele sector mag meer weerspiegelen wie er in Nijmegen wonen: qua kleur, achtergrond, generatie en perspectief. En makers hebben betaalbare ruimte nodig om te creëren – dat is steeds moeilijker geworden. De druk op de stad neemt toe, en cultuur is kwetsbaar als er vooral in rendement wordt gedacht.
Toch ben ik hoopvol. Want ik zie jonge makers opstaan, mensen die dwars door hokjes denken, die kunst gebruiken om de stad te bevragen, te verbinden, op te schudden. Ik zie meer samenwerking tussen cultuur, zorg, onderwijs en welzijn – niet als trucje, maar omdat het logisch voelt. Cultuur is niet alleen een ‘sector’. Het is hoe we betekenis geven aan wat er gebeurt in de wereld, en hoe we met elkaar in gesprek blijven.
Nijmegen streeft naar een cultuursector die voor iedereen toegankelijk is, stimuleert tot creativiteit en innovatie, en het rijke erfgoed combineert met moderne vernieuwing. Met specifieke programma’s gericht op jong talent, makers en nachtcultuur, legt de stad een stevig fundament voor een bruisend, toekomstbestendig cultureel klimaat. Het is belangrijk dat hier voldoende geld voor is."
Wie is voor jou in culturele zin in Nijmegen het meest betekenisvol geweest in de afgelopen 25 jaar?
"In de afgelopen 25 jaar is de culturele ontwikkeling van Nijmegen vooral gedragen door een netwerk van mensen en initiatieven die samen het culturele hart van de stad gevormd hebben. Er is niet één persoon die eruit springt, maar eerder een samenspel van krachten die elk op hun manier van grote betekenis zijn geweest."
Wat is jouw (one-)liner voor onze (culturele) stad?
"Nijmegen, die stad blijft groeien! Daarbij zal kunst en cultuur altijd belangrijk zijn; als je kunst en cultuur weghaalt, haal je de ziel weg uit de stad."
Kan of wil je benoemen waarom een organisatie zoals Ugenda voor de culturele wereld in Nijmegen belangrijk is?
"Ugenda is belangrijk voor Nijmegen omdat het de stad helpt om haar culturele rijkdom zichtbaar, toegankelijk en levend te houden – voor iedereen. Het is een plek waar mensen ontdekken, plannen, vieren en geïnspireerd raken. Een soort culturele lijm tussen bewoners, makers en bezoekers."
Doro Krol verlegde het accent van puur feesten en uitgaan naar menselijke verbinding, zorgzaamheid en inclusiviteit. Zij gebruikte de rol om sociale groepen te bereiken die extra aandacht verdienden, zoals mensen die zich geïsoleerd voelen. Een paar voorbeelden van haar meest opvallende initiatieven zijn de Nacht van de Ommetjes en de maandelijkse Roze Borrel. Verder initieerde zij onder andere: bezoeken aan verpleeg- en verzorghuizen, het uitdelen van slaapmutsjes, uitjes voor mantelzorgers met weinig geld, nachtrondjes door de stad met muzikanten en dichters, bezoeken aan daklozencentra in december en het Kaarsenfeest in de Stevenskerk met kerst.
