Ieder jaar weer hebben culturele organisaties in onze stad tijdig hun nieuwe programma rond, zodat liefhebbers van podiumkunsten een weloverwogen keuze kunnen maken uit het aanbod aan voorstellingen. Bij het samenstellen van zo’n programma komt heel wat kijken. Programmeurs moeten een selectie maken met een goede spreiding over soorten voorstellingen zoals theater, muziek, dans, cabaret, en een goede spreiding in de tijd. Het programma moet aansluiten bij de wensen van het publiek en van de doelgroepen die het theater wil bereiken. Ook is er afstemming gewenst met de programmering van andere culturele organisaties in de stad en omgeving.
Over de serie 'Ugenda in gesprek met'Ugenda gaat de komende periode in gesprek met programmeurs van de verschillende Nijmeegse culturele instellingen over hun programmering voor het komende jaar. Voor dit eerste artikel in de serie spraken Ted Chiaradia en Luus Veeken van Ugenda met Maarten van Erp, hoofd Programma&Publiek van de Stadsschouwburg Nijmegen en Concertgebouw De Vereeniging. |
Nijmegen cultuurminded
Maarten van Erp is sinds 2022 programmeur voor zowel de Stadsschouwburg als het Concertgebouw in Nijmegen. Daarvoor had hij dezelfde functie voor de schouwburg in Venlo, de eyecatcher aan de Maas. Vanwaar de overstap naar Nijmegen? Venlo is een echte ondernemersstad. Maarten vertelt dat hij eenmaal daar, al snel de wens had om over te stappen naar een studentenstad, een stad waar je meer avontuurlijk kan programmeren. Toen de kans zich voordeed Venlo voor Nijmegen te verwisselen hoefde hij dan ook niet lang na te denken. Nijmegen heeft niet echt een groter programmabudget dan Venlo – in vergelijking met schouwburgen in andere steden is het in Nijmegen met het budget zelfs mager gesteld – maar door publiek en omgeving zijn er wel meer mogelijkheden dan in Venlo. De uitdaging is hier groter, de mogelijkheden eveneens. De Nijmeegse mentaliteit is anders, men staat meer open voor nieuwe dingen, de gemiddelde bezoekersleeftijd ligt wat lager en er zijn meer partners om mee samen te werken. ‘Het DNA van Nijmegen past beter bij mij. Nijmegen is veel meer cultuurminded, artisticiteit wordt gewaardeerd. Het mag een beetje schuren hier’, aldus Maarten. De programmering van het Zomerparkfeest in Venlo neemt hij nog steeds voor zijn rekening.
Uitstekende samenwerking
De samenwerking met andere podia loopt uitstekend in onze stad. Maarten: ‘We stemmen veel onderling af, ook met Doornroosje, en dat leidt jaarlijks tot diverse (muzikale) crossovers en de inmiddels succesvolle theater- en dansreeks “Programma voor de Stad”. De drie podia Schouwburg, Lindenberg en LUX brengen prikkelende, spraakmakende voorstellingen die het cultuuraanbod van een studentenstad verrijken.’
© Peter van Esch
Contextprogrammering
De wens om avontuurlijker te programmeren was er ook al vanuit de organisatie zelf. Dat sloot dus mooi aan op Maartens ambities. Een structurele verhoging van de subsidie maakte een artistiek rijker programma mogelijk. Ook is er meer aandacht voor contextprogrammering, aanvullende activiteiten bij een voorstelling of serie voorstellingen, soms in samenwerking met andere Nijmeegse organisaties.
Toneelkijker, Danskijker
Zo kunnen geïnteresseerden deelnemen aan de Toneelkijker of de Danskijker, waardoor je als bezoeker meer kunt halen uit je toneel- of dansbezoek. Voor die bezoekers is er een speciale introductiebijeenkomst bijvoorbeeld rond klassiek toneel of ballet, en vervolgens per voorstelling een inleiding, verzorgd door een dramaturg of dansexpert. Soms is er na afloop ook nog een nagesprek of een nagesprek met een acteur of regisseur.
Podcastserie
Verder is er de podcastserie Podiumpraat, waarin je een kijkje achter de schermen wordt gegund, kennismaakt met de mensen achter de organisatie en bijgepraat wordt over actuele thema’s voor culturele instellingen. De eerste drie afleveringen gaan, toevallig, over programmeren.
Kinderworkshops, debatten, leesclubs
Voor kinderen zijn er speciale workshops, onder meer op 15 oktober twee theaterworkshops in het kader van de Kinderboekenweek. Op 11 december is er een debat: Cultureel Conflict: Russische podiumgasten, weren of verwelkomen? Binnenkort start de Schouwburg met leesclubs rond voorstellingen gebaseerd op een boek. Motto: Een goed boek brengt gesprekken op gang en verbindt lezers met elkaar. Zo wordt een leesclub georganiseerd in aanloop naar de voorstelling op 28 oktober De avond is ongemak, gebaseerd op het veel geprezen debuut van Marieke Lucas Rijneveld.
Renovatie Stadschouwburg
Theaters hebben een moeilijke tijd achter de rug. Eerst gesloten in verband met covid, na heropening de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en de inflatie. Geen makkelijke omstandigheden voor een theater. Ondanks dat gaat het goed met de bezoekersaantallen, beter dan vorig jaar. Dat is natuurlijk iets waar Maarten blij mee is. In de zomer van ’25 gaat de Schouwburg twee jaar dicht. Het gebouw wordt gerenoveerd en natuurlijk meteen verduurzaamd. De entree wordt verplaatst, beter zichtbaar en toegankelijker. De foyer wordt publieke ruimte, waar je zo met je laptop naar binnen kunt lopen voor je cappuccino. Het theatercafé wordt omgebouwd tot een werkplaats voor iedereen die iets met podiumkunst wil doen. De zichtlijnen in de zaal worden nog beter. De zaalcapaciteit blijft gelijk. In een later stadium zal Ugenda je nader berichten over de renovatie.
© Peter van Esch
De stad in
Ongelukkigerwijs valt de renovatie van de Nijmeegse schouwburg samen met de renovatie van die in Arnhem, waardoor uitwijken naar die stad voor de verstokte Nijmeegse theaterliefhebbers geen optie is. ’We gaan het anders doen’, vertelt Maarten. ‘We gaan de stad in. We zijn de mogelijkheden daarvoor aan het verkennen. We hebben bijvoorbeeld het idee om een tent neer te zetten, voorstellingen in het openluchttheater te organiseren, de Vasim aan te doen en gebruik te maken van faciliteiten van samenwerkingspartners. De mogelijkheden zijn legio’.
Blind date
Voor mensen die wat avontuurlijker zijn: voor 10 euro kun je een blind date aangaan. Je weet niet wat je precies gaat zien, wel weet je wat voor soort voorstelling het is – cabaret, toneel, klassieke muziek. Zo is er op 30 november een blind date muziektheater.
Studentenpas
Voor alle voorstellingen die niet zijn uitverkocht kunnen studenten een uur voor aanvang op vertoon van hun studentenpas een kaartje kopen voor slechts 12,50 euro.
Aanraders?
Laatste vraag aan Maarten: welke voorstellingen mag je echt niet missen? Daar hoeft hij niet lang over na te denken. ‘Midzomernachtsdroom en Knock Out. Midzomernachtsdroom van Theater Oostpool, Introdans en Phion is de origineelste Shakespeare die je ooit hebt gezien. Mooi geënsceneerd, superdecor en mooie muziek. Een hallucinant theaterspektakel, in de taal van nu’. Te zien op 10 en 11 oktober.
De Jakop Ahlbom Company & ISH Dance Collective staan met de voorstelling Knock-Out in kader van Programma voor de stad vanaf 7 december drie avonden in de Schouwburg. Een fysieke komedie over hebzucht en gierigheid, geïnspireerd op de films van de Coen Brothers, Quentin Tarantino en Jackie Chan. Een voorstelling die je normaal gesproken niet zo snel in een doorsnee schouwburg in een provinciestad ziet.
Belangrijke uitdaging
Het programma van de Stadsschouwburg naar een hoger niveau tillen, dat ziet Maarten van Erp als een belangrijke uitdaging. En wij zijn er langzamerhand van overtuigd – ook door wat we in de wandelgangen opvangen – dat Van Erp er daadwerkelijk in slaagt om de programmering van de schouwburg van een belangrijke en noodzakelijke kwaliteitsimpuls te voorzien.
Benieuwd naar het programma? stadsschouwburgendevereeniging.nl
