Wat een fantastisch idee van Harold van Grinsven, om de JIN Vinyl Club te bedenken en te organiseren. Een live-concert in de Nijmeegse Galloway Studio houden voor maximaal veertig toehoorders en dat meteen opnemen, om later op vinyl te kunnen uitbrengen. Maximaal driehonderd stuks worden er geperst, je kunt ze vooruit bestellen.
Het valt nog niet mee om de Galloway studio te vinden, uit (onterechte) bescheidenheid staat er geen naam op het pand Kolk 1. Tweemaal reed ik er voorbij en heeft het me nog een bekeuring gekost voor het fietsen met mijn iPhone-navigator op het parkeerterrein. Binnen is het een goed geoutilleerde studio waar veertig zitplaatsen zijn gecreëerd, ietwat krap en zeker van invloed op de akoestiek, want het zat vol.
Er is gelukkig genoeg plaats over voor het duo Bram Stadhouders (Nederland), gitaar en elektronica en Arve Henriksen (Noorwegen), trompet, zang, rietinstrument en ook elektronica. Bram is al zeker tien jaar een grote fan van Arve, sinds hij hem een keer in Noorwegen hoorde. Zijn grote wens om eens samen met hem een concert te geven wordt nu vervuld. De dag voor dit concert was het in feite de eerste keer dat ze samenspelen en de te spelen muziek doornemen. De stukken zijn dan ook voornamelijk improvisaties zonder uitgeschreven partijen, maar wel met duidelijke afspraken en pre-recordings. Titels zijn er (nog?) niet.
Het eerste stuk bestaat uit een aantal gevarieerde soundscapes met improvisaties daarbinnen. Origineel gitaargeluid is er in het begin nauwelijks te horen: effecten vervormen en harmonizen de gitaartonen – ook horen we baspatronen en veel andere klanken, Ableton rules. Arve speelt er lange trompetlijnen doorheen met veel lucht, soms ook op piccolotrompet. Eigenlijk weet je niet wie of wat je hoort en wie wat laat klinken, want Arve heeft ook een Ableton-sessie met groot aantal plug-ins en pre-recorded sounds. En hij speelt op een minikeyboardje. Er ontstaan schitterende soundscapes, soms verstild als een poollandschap met klankkleuren als in het noorderlicht, dan weer sacraal met koor en kerkklokken. Het zit allemaal vernuftig in elkaar en boeit continu door de veelzijdigheid. Je kunt je bijna niet voorstellen dat dit allemaal ter plekke wordt bedacht. Natuurlijk hebben ze een palet met klanken in de computer, maar het wordt wel fraai tot een geluidscompositie gebakken. Arve zingt er ook lange lijnen door, bijna als een blaasinstrument, met een loopstation speelt men patronen met zichzelf.
De gitaar triggert drumsamples, het wordt ritmischer, vrolijker. Het publiek zit uiterst geboeid en ook heel stil – we mogen de live opname niet verpesten – te genieten en durven aanvankelijk niet te applaudisseren als het eerste stuk na zo’n veertig minuten tot een coda komt.
Dan volgt een meer soefische sfeer, met klankschalen en een fraaie Arabisch klinkende stem van Arve met vervreemdende effecten en een Arabisch rietinstrument, klinkend als een basklarinet. Het rietmondstuk wordt ook op de trompet geplaatst, wonderlijk mooie klankkleuren ontstaan op die manier.
De sfeer wordt wat dromerig, dreigt enigszins ambient te worden, maar Bram tokkelt daar vervolgens spannend doorheen. Dat Arve ook met David Sylvian heeft gewerkt, hoor je aan de geharmoniseerde trompetpartij à la Ghosts. Alles drijft in een heerlijk badje van prachtige galm. De sfeer van Japan en Sakamoto komt wel vaker naar boven,
Beide musici hebben volledige controle over hun effectpedalen en computers. Eigenlijk valt het nergens stil en een mooie trompetsolo wordt gevolgd door, voor mijn gevoel, Sami zang partijen. Samples worden met granular synthesis in stukjes gehakt en soundscapes vliegen over het publiek. Het klinkt overigens ook allemaal prachtig en in balans, goed gemixt door de livetechnicus, maar ik had niet anders verwacht natuurlijk van de Galloway Studio.
Tot slot een impro op lange, liggende akkoorden met momenten van pure magie Een fraai einde van een spannende muziekavond, waarin het lijkt of Bram en Arve (en hun computers) op een hoger niveau met elkaar verbonden zijn en elkaars melodieën, ideeën en klanken aanvullen en versterken.
De huidige generatie muzikanten heeft geen enkele moeite meer met computers, synths en elektronica, maar om het smaakvol, muzikaal en boeiend te doen, moet je van goeden huize komen en dat doen Arve en Bram in hoge mate. Goed initiatief ook van JIN om publiek zo direct te betrekken bij het proces van muziek spelen, bedenken en opnemen. Ik ben wel benieuwd, hoe deze zeer dynamische muziek overeind blijft op vinyl, er past maar een kleine vijfendertig minuten op een plaat en dat alleen als je de dynamiek beperkt.
