Het wordt je als filmliefhebber in deze periode van het jaar - niet toevallig kort voor het Oscargala - niet makkelijk gemaakt. Want welke film kies je als tegelijkertijd juweeltjes als Manchester by the Sea, Brimstone, Silence en Moonlight draaien? En nu is daar ook nog Paterson bijgekomen, die – shame on you, Academy! – in geen enkele categorie is genomineerd. En dat terwijl feelgood zelden zo goed voelde.
"Geweldig, een buschauffeur die van Emily Dickinson houdt", zegt het meisje dat Paterson (Adam Driver) zojuist een gedicht van haarzelf heeft voorgelezen tijdens diens lunchpauze. Je zou kunnen zeggen: "Nee, een meisje van tien dat van Emily Dickinson houdt, da’s normaal." Maar in Jim Jarmusch’ wereld van Paterson is dat inderdaad doodnormaal. Zoals vrijwel alles doodnormaal is in Paterson. Een buschauffeur die van Emily Dickinson houdt bijvoorbeeld. Maar vooral het leven van Paterson zelf.
Week on earth
Paterson volgt een week uit het leven van buschauffeur Paterson uit Paterson (vindt-ie zelf ook een grappig toeval), New Jersey. Dagelijks wordt hij ’s morgens zonder wekker rond dezelfde tijd wakker, kruipt even tegen zijn lief Laura (Golshifteh Farahani) aan, die hem haar droom vertelt. Of iets anders schattigs. Daarna staat hij op, ontbijt in z’n eentje en vertrekt met zijn broodkistje naar de remise. Ondertussen gaan zijn gedachten naar een gedicht waarop hij zit te broeden. Voor vertrek schrijft hij aan het stuur van de stadsbus enkele regels op, tot hij wordt gestoord door collega Donny, die een aanzienlijk zwaarder leven lijkt te hebben dan onze protagonist. Tijdens de bustocht laat Paterson zich verder inspireren door de alledaagse vertelsels van zijn passagiers.
Thuis wordt Paterson opgewacht door Laura, die ook niet heeft stilgezeten en vaak met weer een nieuwe artistieke droom of ambitie voor de dag komt. Na de gezonde maaltijd loopt hij met de Engelse buldog Marvin nog een rondje, waarbij hij steevast aanlegt in het buurtcafé, een biertje drinkt en een praatje maakt. De volgende dag is een lichte variatie op hetzelfde thema. En pas na vijf dagen weten we waarom die postbus elke dag weer scheef staat.
Kostelijk
Hoe onopwindend dit ook allemaal mag klinken, het vriendelijk kabbelende Paterson kent geen enkel saai moment. Sterker: het is een kostelijke ervaring op deze manier getuige te zijn van dit alledaagse leven. Driver - de uit tv-serie Girls en Star Wars bekende acteur, die momenteel ook in Martin Scorseses Silence te zien is - is met zijn uitdrukkingsloze gezicht geknipt voor zijn rol als intens relaxte en tevreden dichter. Hij ziet levensgeluk in het kleinste detail, zo blijkt uit zijn dodelijk eenvoudig klinkende dichtregels.
Laat je hierin maar eens níet meeslepen, ik geef het je te doen. Waar de meeste films zoeken naar actie, spanning, opwinding of de gulle lach, is Paterson de rust en eenvoud zelve, maar verdwijnt de glimlach zelden van je gezicht. Zelden voelde feelgood zo goed.
Dit alles maakt Paterson een weldadige en poëtische ode aan de alledaagsheid van het menselijke bestaan. Helemaal niks mis mee toch? Or would you rather be a fish?
