Ja, het was weer overweldigend, die ene nacht in september dat alles in de stad lijkt te vloeien en te stromen, waar je op de wonderbaarlijkste en meest verborgen plekken komt, wankele trapjes afdaalt naar stomende kelders, achterommetjes ontdekt, en overal de meest buitenissige, bizarre, ingetogen, woeste, verstilde momenten beleeft. Geweldig. Maar misschien is het tijd voor een reset van het concept?
Met een aantal reporters razen we afgelopen zaterdagavond door de stad. Noem het beroepsdeformatie, noem het fomo, maar als cultuurverslaggever wil je alles meemaken, alles zien, proeven en horen. Van de opening, dit jaar in uitpuilend Doornroosje, met de poëtisch klinkende Nederlandstalige teksten van Aafke Romeijn en de dromerige synthklanken van Blauwe Uur, tot de makers van Hubert in de Smeltkroes, waar – wegens een ongelukkige routing vrijwel geen mens is geweest.
Leer van kwal
Maar je kunt het natuurlijk ook heel rustig aan doen en bijvoorbeeld lekker de hele avond op de Zeester doorbrengen en daar vier bandjes kijken, bijeengebracht door Theateravenue. Of rondscharrelen in het nieuwe NEUS op de Tweede Walstraat, waar een van die nieuwe hippe Proeftuinen is neergestreken en er duurzame mode toont: leer van kwallen, textielsoorten van gerecycled materiaal, dat werk. Bijzondere types, daarbinnen, terwijl buiten de coffeeshopbezoers voorbij scharrelen.
Proeftuin Duurzame Mode 025 in galerie NEUS. © Peter van Esch
Wat we misten
Wat missen we? Veel. De optocht van apparaten die door de stad getrokken is. We slaan de Bibliotheek dit keer over, terwijl daar de Kloosterkino-mensen toch iets bijzonders hebben neergezet. Ook het MuZIEum missen we, waar vast toffe optredens zijn van Music Meeting. We zijn niet in De Plak, O42, Ruis en de Marënburgkapel. Sorry mensen!
Je kunt je dan ook afvragen of we wel kunnen volstaan met één Kunstnacht. Het is natuurlijk sowieso een geweldige verspillende, overstromende manifestatie van talent en energie: al die voorstellingen, apparaten, lichten, bars, vrijwilligers die allemaal op één nacht bijeengebracht worden en daarna weer uit elkaar vallen. Is dat niet eigenlijk… zonde?
Tegen het Kunstnacht-gevoel
Wat valt dit jaar op? De time slots, de rijen en de pauzes tussen voorstellingen. Wij vinden dat niet helemaal bij een Kunstnacht horen. Dat je bij de Stadsschouwburg een time slot moet aanvragen en als je dan aan de beurt bent zeker een half uur naar een voorstelling van ArtEZ Muziektheater mag kijken. Een best vermakelijke voorstelling over de Paul-is-dead-mythes rond de Beatles. Het haalt de vaart eruit en het maakt zo’n avond opeens een beetje traditioneel. Je wilt erin lopen en erdoor lopen en weer weg kunnen als de Kunstnacht-kriebel weer begint te jeuken. Iets vergelijkbaars bij De Bastei: nieuw in de Kunstnacht dus daar wil iedereen wel heen, maar het is achteraan sluiten in een lange rij, wachten op het volgende begin van een voorstelling van de dansers van collectivePRIME. Veel te druk, helaas.
Super atletisch, super goed
Wat vinden we geweldig? Het allermooiste is de voorstelling Moving Sounds van Ruben Chi. Het is in de artiestenfoyer, die achterin het nieuwe gedeelte van de Vereeniging is gemaakt en die deze nacht alleen via de smalle trappen van de artiesteningang bereikbaar is. Een grote, en toch intieme ruimte. Een podium in het midden. Drie muzikanten die een soort urban jazz spelen, met een Afrikaanse inslag in de ritmes. Maar dan blijken de muzikanten ineens ook dansers. Eerst de ene, dan de andere, dan weer samen. Super atletische, super goede dansers met een heel aparte dansstijl, een mix van Afrikaanse dans, urban en moderne dans. Magisch!
Straks moet jij
Wat vinden we ook goed? Bij Theater Vier worden mensen in kleine groepjes binnengelaten, maar wel in redelijk snel tempo. Wat is er aan de hand? Wie publiek wordt, kijkt naar een voorstelling die wordt gegeven door de mensen die daarnet nog in de zaal zaten. Theatermaker Peter van Gestel heeft een hoorspel gemaakt, de ontwerpers van Karlsson maakten een soort emoticons op sokkels. De spelers moeten op het juiste moment een emoticon op het juiste personage plaatsen. Het levert een bijzonder soort spanning in de zaal op. Want je weet: straks moet jij.
Ook erg goed: de Construction Sight op het Kelfkensbosplein, een bouwsel van bouwhekken en decorstukken door Jordan Artisan, waar doorlopend een dans wordt uitgevoerd door kunstenaar Hanna Goedhart.
En nog meer dans: een groep danseressen van Cultuur op de Campus die aan de zijkant van het Besienderhuis, op de trappen, de leuningen, de kelderluiken – die je normaal niet opvallen – een wervelende en gewijde dans doen, gekleed in witte, toga-achtige gewaden. Bijzonder.
Dansperformance van Hannah Goedhart op de podiumsculptuur Construction Sight van Jordan Artisan (Kelfkensbos) © Peter van Esch
Verborgen, dus leeg…
Ook de dichterskaraoke in de Broodbus, de door Herman Brood beschilderde stadsbus, die op het Honigterrein geparkeerd staat, valt erg in de smaak. Bezoekers wordt gevraagd een gedicht naar keuze zo overtuigend mogelijk voor te lezen. In de bovenzaal in de Honig, meestal het terrein van de Drift-dansfeesten, exposeren een groot aantal kunstenaars hun werk. Veel goed werk.Wat bijna niet opvalt: aan het eind van de tweede zaal kun je naar beneden, de gangen van de Smeltkroes in, waar veel makers klaar zitten om hun werk te tonen. Erg leeg, daar, helaas.
Verderop, tussen de ketels van brouwerij Oersoep bewijst Mensen zeggen Dingen dat spoken word en Nederlandstalige rap een groot en enthousiast publiek kunnen trekken.
“Don’t leave me.”
We vinden echter niet alles goed. De als ‘performance’ aangekondigde act in Extrapool waarbij een juffrouw, staande bij een rek met tierelantijnen en een microfoon langdurig rinkeldingen laat tinkelen en tenslotte met een flemend stemmetje begint te smeken: “Don’t leave me.” Wij gaan wel, ondanks het feit dat de films die Go Short vertoont, als vanouds weer heel interessant zijn.
Iets minder vinden we ook de films die Deep End Film in de Lindenberg laat zien. Steff Geelen, gewoon een schrijver uit de stal van Op Ruwe Planken, met een goed verhaal over zoeken naar je identiteit, neemt ons daarentegen juist weer wel in een houdgreep in RUIS.
Al met al blijft echter het antwoord open op de vraag of de Kunstnacht in de huidige vorm moet blijven voortbestaan of moet worden aangepast. Kunstnacht is en blijft een happening in Nijmegen waar kunstliefhebbers naar uit kijken. Met optredens waar je een heel warm gevoel bij krijgt en optredens waarbij je wegloopt. Één ding is zeker: de Kunstnacht wordt afgesloten met een heerlijk nachtfeest, dit jaar in Brebl. En dat is iets dat moet blijven.
