De uitreiking van de Nijmeegse Literatuurprijs kende dit jaar een wat bedaagde editie. Of dat ook voor alle inzendingen gold, kunnen we niet beoordelen. Winnaar Niels Raaijmakers was er niet minder blij om.
Dit is alweer het vierde opeenvolgende jaar dat de Nijmeegse Literatuurprijs in zijn huidige vorm georganiseerd wordt. Een prijs voor het beste verhaal of de beste drie gedichten, geschreven door een schrijver die ‘iets’ met Nijmegen heeft (wonen, studeren en/of werken) en nog niet bij een literaire uitgeverij gepubliceerd heeft.
Vooral vanwege die laatste voorwaarde zou je misschien verwachten vooral jong talent onder de inzenders tegen te komen, maar dat blijkt zeker niet het geval. Weliswaar is de jongste inzender 14 jaar en loopt er menig student rond met zijn of haar schrijfsels in de binnenzak, maar te beoordelen aan de grijzende kapsels zijn de meeste inzenders van middelbare leeftijd of ouder.
Het totale aantal inzendingen bedraagt dit jaar 62, vertelt presentator Jelco Arts: 44 verhalen, 16 maal drie gedichten en twee inzendingen waarvan niet helemaal duidelijk is of het proza of poëzie betreft.
Vreemde spanning
Arts leidt de avond charmant en behendig. Prijsuitreikingen zijn altijd nogal vreemd: het publiek zit beschaafd toe te kijken, maar ondertussen trilt de spanning van opeens deel te mogen/moeten nemen aan het gebodene en mogelijk te zegevieren. Zover bekend en zover te beoordelen weten de genomineerden vooraf niet van hun uitverkiezing.
En veel van wat geboden wordt kan niet anders gezien worden dan als tijdrekken, spanning opbouwen, uitstel van executie in voorkomende gevallen. Lara Willems speelt bijvoorbeeld mooi op haar gitaar en zingt daar verdienstelijk bij. En Jan van Mersbergen, die je een gearriveerd schrijver mag noemen, leest een grappig kerstverhaal voor en houdt later nog een vrij interessant exposé over hoe je zou kunnen slagen als schrijver.
Maar hun taak is ondankbaar. Het gaat om iets anders. Het is daarom wel jammer dat de jury slechts drie bijdragen nomineert en dat alleen die voorgelezen worden. Doorheen de avond blijken dat de wat dromerige en statige gedichten van Merel van Slobbe te zijn, een klassiek ‘man ruilt van lichaam met andere man’-verhaal van Jos Buijs (iedere schrijver schrijft wel eens zo’n verhaal, elke literaire redactie ontvangt regelmatig zulke verhalen) en drie precieze, wat studentikoze, gedichten van Niels Raaijmakers.
Voorselectie
Juryvoorzitter Cees de Beer (Mensen Zeggen Dingen) vertelt dat van de 62 inzendingen er 22 behoorlijk goede zijn overgebleven, dat daaruit door hem en Constance Kregting (Dekker v.d. Vegt) en Wim van Til (Nederlands Poëziecentrum) weer een selectie van tien gemaakt is. Deze tien voorselecteerden worden ook op het podium geroepen en krijgen een boek, maar voorlezen mogen alleen Van Slobbe, Buijs en Raaijmakers. Het publiek mag stemmen en kent Buijs de publieksprijs toe (een tas vol boeken). De jury ziet het anders: Buijs wordt derde, Van Slobbe tweede en Raaijmakers wordt de grote kampioen. Niet alleen ontvangt hij het grootste geldbedrag van de drie (500 euro), maar ook een begeleidingsgesprek over zijn literaire carrière en een uitnodiging om voor te lezen op het Nijmeegse Boekenfeest.
Je kunt je afvragen of er niet meer voorgeselecteerden hadden kunnen voorlezen. Programmeer geen gastspreker en speel iets minder muziek, dan kun je zeker tien bijdragen laten voorlezen. Daaruit laat je het publiek kiezen, vervolgens maak je de top-drie namens de jury bekend. Het voordeel is dat we dan meer inzendingen horen, meer mensen een podium geven, beter leren van elkaar. Het zou er ook meer een feestje door Nijmeegs schrijftalent dan een feestje voor Nijmeegs schrijftalent van worden. Het zou er wat pittiger van kunnen worden. Want iets minder gezapig mag wel.
