Op donderdag 29 januari start de Week van de Poëzie en ook in Nijmegen wordt deze week feestelijk geopend. Een luisterfeestje. Nadat bekend is dat Frouke Arns voor de komende twee jaar onze nieuwe stadsdichter is, wordt er ‘s avonds in Merleyn een hele nacht geluisterd: na vijf jaar is de Gedichtennacht terug, dankzij de organisaties Onbederf’lijk Vers, Op Ruwe Planken en Wintertuin. Ik mag hier als schrijver en organisator mijn licht op laten schijnen. Eerste indruk: goede line-up, goede promotie. Laat maar horen.
Iets na tienen verwelkomen de gastheer en gastvrouw van deze avond, het duo Arts en Lentes, ons en bereiden ons voor op wat voor literair geweld ons allemaal te wachten staat. Het duo zit vol energie en enthousiasme en weet dit ook goed over te brengen naar het, voornamelijk, jonge publiek. Ik heb wel eens de term ‘sferemoniemeester’ gehoord. Mensen met deze benaming zullen de sfeer er niet veel beter inbrengen dan dit duo dat doet. En ze zijn duidelijk goed voorbereid: ze hebben donkere bovenkleding aan, waardoor de donkere kaartjes met de tekst en het programma in hun handen niet opvallen.
De eerste die zij voorstellen aan het publiek is ook één van de headliners: Micha Hamel. Hij wordt onder andere aangekondigd als de begeleider van rapper Kleine Viezerik in het programma Maestro. Tijdens zijn eerste gedicht vraag ik mij direct af wat Kleine Viezerik nou van de gedichten van Micha Hamel vindt. Ik schets bij Micha het plaatje van hippie oom op een familiefeest, waar Discipline het later over heeft. Maar na zijn gedicht ‘Mamoet’ komt het los en wordt er geklapt. Hij doet zijn laatste gedicht, toen nog een en toen nóg een. Omdat dat de laatste is. Hoe stroef zijn begin leek te gaan, zo soepel sluit hij af. De gedachte die blijft aanhouden is dat hij het voor een ouder publiek beter had gedaan.
Daarna krijgen we de eerste ronde van de Battle of the Roses, een Poetry Slam tussen Johan Roos en Roos Vlogman. Elke ronde heeft een muziekgenre als thema en voor de eerste ronde is dat R&B. Beide slammers hebben per ronde een eigen opkomstdeuntje binnen het muziekgenre van die ronde. Nadat de regels van de wedstrijd zijn uitgelegd, bijvoorbeeld dat je niet op je tegenstander mag spugen, mag Roos Vlogman het spits afbijten. Haar vertaling van R&B naar woorden trekt zeker mijn aandacht. ‘We leren meisjes op drankjes letten, jongens met GHB leren wij niets’. Hoewel het beeld bij mij is gevormd dat een Poetry Slam niets meer is dan een coole naam voor een voorleeswedstrijd, wordt dit veel meer en dit gebeurt vooral door Johan Roos. Hij komt op met het nummer ‘Blurred Lines’ van Pharell Williams, tovert het podium om tot dansvloer en geeft daarna commentaar op zijn eigen opkomst: “Een iets te vette man, een iets te vette beat: waar is dat dartbord?” Als hij dan er achteraan voegt: “Een tekst in de roos!” kan hij deze ronde al niet meer verliezen. De wijzer op applausmeter Jelko Arts gaat bij Johan harder dan bij die van Roos, en zo wint Johan de eerste ronde.
Na een korte onderbreking is het tijd voor het singersongwriter duo Fenna en Boo. Fenna van der Goot, student Creative Writing, laat horen dat ze niet alleen mooie woorden achter elkaar kan zetten, maar deze ook nog eens op fenomenale wijze aan de man kan brengen. Het enige minpunt is dat de muziekinstallatie van Merleyn haar stemgeluid niet altijd lijkt aan te kunnen. Haar woorden en haar stem neem ik in me op, ik word stiekem een beetje verliefd en laat me dragen op de roze wolk die begeleid wordt door het gitaarspel.
Vervolgens krijgen we Marte de Jong, Jelmer van Lenteren en Loren Brouwers. Marte heeft een goede voordracht, maar weet mij niet echt te raken. Alleen dat Picasso eigenlijk als warme appelmoes is, blijft mij bij.
Over Jelmer van Lenteren kan ik met zekerheid zeggen dat hij van alle sprekers het langst wakker is vandaag, aangezien hij in de nacht werd verwacht bij Saskia van 3FM om een gedicht te schrijven met de input van de luisteraar. Jelmer staat morgen namelijk in de finale van het NK Poetry Slam en er is denk ik verder niemand die zoveel gedichten schrijft als hij. Wij mogen zijn generale voor het NK meemaken. En dat gaat goed. Hij pak het publiek vanaf zijn eerste zin en heeft naast hele goede teksten ook een hele goede voordracht. Als de finale tussen deze drie sprekers zou gaan, heeft hij hem zeker gewonnen. Ook morgen dicht ik hem een goede kans tot winst toe (de kennis van nu: hij is 4e geworden).
Loren, de campusdichter van de Radboud Universiteit, doet het leuk. Totdat ze voor een gedicht zegt dat het een poging is tot seks in haar gedichten. Ze noemt eenmaal het woord klaarkomen, gevolgd met de woorden ‘tegelijk een boek uitlezen is als tegelijk klaarkomen’. Daar kan ik nog wel de schoonheid van inzien, maar als zij vervolgens later in hetzelfde gedicht zegt: “ik ben andersom geboren, ik doe alles andersom”, weet ik het even niet meer.
Ook het tweede blok sluit af met de Battle of the Roses! Ditmaal is het thema ‘Country’ en Johan is daarom ook niet bang om te beginnen met wat lasso zwaaiende dansmoves. Het thema van de Poëzieweek is ‘De liefde is begonnen met zingen.’ Johan zingt zichzelf dan ook door zijn gedicht heen, maar de vonk lijkt geen moment over te slaan op het publiek. Roos, die opkomt op Jolene van Dolly Parton, laat zich meenemen in de teksten over heimwee en is inhoudelijk wederom erg sterk. Het publiek vindt dat ook. Jelko hoeft zichzelf ditmaal niet om te bouwen tot applausmeter, Roos wint overtuigend de tweede ronde. Later zou overigens blijken dat dit goed uitkomt, aangezien Jelko defect blijkt te zijn. Zo gaan we een slot van deze avond tegemoet met een 1-1 stand tussen de ‘Roses’.
Pauze weer voorbij en dan komt Dennis Gaens. Man, man, man. Als ik een kaartje had moeten kopen, is Dennis alleen al deze €5,- entree waard en zo denken er meer over. De muziek, zijn teksten en zijn podiumskills wanen hem tot een ware rockster. Dennis Gaens was al een voorbeeld voor mij en hij laat vanavond nog maar eens zien waarom. Ik moet hard lachen om op hoeveel manieren je een banaan kunt bekijken en zelfs rappen is deze avond voor Dennis niet te gek.
En dat terwijl rapper Discipline hem volgt en hij juist niet gaat rappen. De publiekswinnaar van de Grote Prijs in 2012 staat vooral bekend om zijn ijzersterke teksten in zijn raps. De rapper heeft deze avond echter geen beat om zich achter te verschuilen, maar dat is voor hem geen probleem. Het eerste wat hij doet, en ook als eerste, is de lege banaanring helemaal vooraan opvullen met mensen door ze te vragen allemaal twee stappen naar voren te doen. Als ware MC wil hij een ‘sense of community’ creëren. Hoewel ook het publiek zijn teksten goed lijkt te ontvangen, stelt Discipline zich nederig op. Hij noemt zich ‘maar’ een rapper en heeft het gevoel dat mensen snel die stempel op hem drukken. Ten onrechte, hij heeft er eerder last van dat hij na Dennis komt. Sterker nog: ik hoorde mensen in het publiek zeggen dat zijn teksten beter aankomen als spoken word dan in zijn raps.
Wanneer de avond dan toch echt op zijn einde loopt hebben we nog de finale van de Battle of the Roses tegoed. Aangezien Jelko defect is, krijgt iedereen in het publiek een roos die hij/zij later op het podium mag gooien bij zijn/haar favoriet. Het thema is ‘Grand Finale’ en voor Roos dus het moment om met Madonna op te komen. Gewoon, omdat ze goed is. Roos is wederom sterk in haar tekst, maar het is aan Johan om de show te stelen. Met het liedje ‘Het is moeilijk bescheiden te blijven’, uiteraard met bijpassend dansje, weet hij het publiek te pakken. Hij geeft aan dat hij liever de karaoke versie had, maar dat weerhoudt hem er niet van het publiek hun roos in de lucht te laten steken wanneer het nummer nog een keer wordt afgespeeld. Hij heeft echter geen rekening gehouden met een zeer lange intro. Maar dit circus is er niet om zijn tekst te dekken. Zijn tekst over Charlie Hebdo brengt een bepaalde spanning met zich mee. Een positieve spanning en zo besluit ik ook mijn roos aan Johan te geven voor deze ronde. Nadat de rozen geteld zijn geteld, wordt Johan (39) de eerste winnaar van de Battles of the Roses ten kosten van Roos (35).
Daarmee is de Gedichtennacht 2015 geschiedenis. Een mooie herinnering en mooi dat deze nacht terug is in Nijmegen. Een mooi begin voor deze week, een mooi begin voor de wederkeer. Graag tot volgend jaar!
