Op de school van mijn dochter Mijke (5 jaar) is het Pluk-themamaand: er worden stukjes van het verhaal van Annie MG Schmidt verwerkt in de knutselles en bij het tekenen. 'Mevrouw Helderder wil alles schoon he papa?' zegt ze tijdens de lunch. Ik ken de tekeningen wel maar het verhaal niet zo goed. Pluk gaat ook landelijk, met een nieuwe toneelbewerking. Twee van de hoofdrolspelers schijnen op tv geweest te zijn. De theaterbewerking belooft interactie met het kinderpubliek. Ik besluit samen met Mijke eens naar de schouwburg te gaan om het stuk samen met haar te ervaren.
Mijke vindt het leuk en spannend in het plotselinge donker als de gordijnen opengaan. Steigers op het toneel verraden dat men er nog niet helemaal klaar voor is. De spelers doen zich voor als werkers, die besluiten zelf maar Pluk van de Petteflet te spelen. Het stuk wordt zo een soort raamvertelling. Het eerste interactieve element is niet echt: ze vragen aan het publiek wie Aagje en Pluk willen spelen en de al vastgelegde kind-acteurs worden uit het publiek gevist. Een beetje flauw, want een kind uit het echte publiek denkt dat hij als Pluk wordt gekozen en wordt niet heel erg tactvol gemaand om naast het podium te blijven staat om vervolgens weer naar zijn plaats terug te worden gedirigeerd.
Mijke gaat geheel in het spel op. We kijken naar een vlot lopend spel van actes die verwijzen naar de hoofdstukken van het verhaal. Een heleboel hoofdstukken worden overgeslagen, anders wordt het stuk wel erg lang. Soms wordt letterlijk het boek er bij gepakt om de raamvertelling beeldend te maken en de scènes te introduceren.
Het podium is overduidelijk Pluk-achtig, met attributen en kledij die vrij maar duidelijk verwijzen naar de personages van het verhaal. Er wordt snel en goed tussen de scènes door gewisseld van kleding en de rollen komen goed over: de kakkerlak, mevrouw helderder, de bouwer, Pluk, meneer Pen. Sommige types zijn in een flits weer weg; het lange paard, de heen-en-weerwolf. De enige echte interactie is het uiteindelijk uit het publiek kiezen van zes stampertjes. Dat vinden de gekozen kinderen echt leuk.
Het duurt mij best lang voordat het stuk is afgelopen. Mijke is er ook goed klaar mee, ze is moe en het is het einde van de dag. Wat vond Mijke het mooiste? "De liedjes… en de schaduwen." Wat vond ze minder leuk? "Dat het geluid af en toe te hard was." De liedjes zijn inderdaad mooi gearrangeerd en leuk, die wil ik thuis ook wel nog een keer horen. Genoemde 'schaduwen' zijn de schaduwen die gemaakt zijn door objecten van achter te verlichten en het licht te laten schijnen op een groot wit laken. Een simpel effect dat veel plezier geeft en meer avontuur suggereert dan alle scènes bij elkaar.
Dan kom ik nu bij de mening van de volwassene. Ik vond dat er veel is ingezet op spektakel, waarschijnlijk vanuit het idee dat het kind vooral vermaakt wil worden. Dat had voor mij niet gehoeven. Het is het soort effectbejag van een Van Der Ende-productie.
En ik vind kinderen die moeten spelen alsof het kinderen zijn moeilijk verteerbare kost, tenzij er door de kinderen redelijk vrij geacteerd en geïmproviseerd mag worden. Ik zie Aagje en Pluk dingen zeggen en een bepaalde houding en gelaatsuitdrukking aannemen om hun personages te benadrukken, maar ik denk dat dat niet hoeft als de kind-acteurs gewoon Pluk en Aagje mogen zijn en een groot gedeelte van de emoties van de personages zelf mogen invullen. Dat vergt voor de acteurs meer tijd, inleving en plezier, maar het effect is natuurlijker en zal denk ik kijkende kinderen eerder aanspreken op hun kind-zijn én het kindrebel-zijn van Pluk en Aagje, die gewoon willen spelen in de natuur en hun rommelige tuintje voor de Petteflet willen behouden.
Met zevenmijlslaarzen en zonder enige bezieling voor het tegendraadse kinderverhaal dat destijds werd gezien als een breuk met de brave jeugdliteratuur, wordt een luchtige amuse gegeven van het hele verhaal van Pluk. Een gemiste kans om een Pipi-achtige Pluk op het podium neer te zetten die van wanten weet. Want een beetje rebellie aanleren kan geen kwaad in deze gelaten Hollandse samenleving.
Maar wie ben ik? Een volwassene, en als ik met Mijke het theater uitloop zie ik vrolijke gezichten. De kinderen hebben een nette, brave Pluk gezien.
Door: Remy & Mijke Angel
Getagd onder
