Het Gelders Orkest speelt vanavond werken van een viertal beroemde Amerikaanse componisten: George Gershwin, Leonard Bernstein, Charles Ives en Aaron Copland. Aanleiding voor deze Amerikaanse programmering is het 100ste geboortejaar van Leonard Bernstein. Ik luister eigenlijk zelden - te weinig - naar wat er aan de overkant van de Atlantische Oceaan in concertzalen klinkt. Dit is dus een mooie gelegenheid om de schade in te halen en mijzelf eens wat meer bekend te maken met de muziek die deze ‘grote namen’ ons hebben nagelaten.
Het concert begint en eindigt met een werk van George Gershwin die haast geen introductie nodig heeft als componist van onvergetelijke populaire muziek van zeldzame klasse. Voor zijn klassieke werk kreeg hij veel minder de waardering waar hij naar op zoek was. Deels ten onrechte denk ik. In beide stukken die gespeeld worden, Cuban Overture en An American in Paris, valt mij de prachtige instrumentatie en orkestratie op. Gershwin klinkt als een zeer vakbekwaam en volwassen klassiek componist die goed gebruik maakt van de mogelijkheden van het orkest. De stukken zelf zijn zonder meer boeiend, zij het dat prachtige delen naar mijn smaak wat te vaak afgewisseld worden met passages waarin plotseling populaire thema’s en motieven al te veel de overhand nemen. Op die momenten wordt er mij te veel geschmierd zoals in Broadway-musicals.
De onbeantwoorde vraag
In Charles Ives’ The Unanswered Question wordt in het geheel niet geschmierd. Ives is de grondlegger van de Amerikaanse klassieke muziek en meteen ook de meest innovatieve en oorspronkelijke van het stel. Ives wordt helaas weinig gespeeld maar ik ben Het Gelders Orkest eeuwig dankbaar dat zij dit stuk vanavond uitvoeren; ik kende dit nog niet. Het is maar een kort stuk, maar zeer indringend. Het gaat ergens over: de vraag naar de zin van het leven…. en hoe die onbeantwoord blijft. Prachtig vormgegeven in een vraag- en antwoordspel tussen de trompet die de vraag steeds herhaalt en een blazerskwartet dat – telkens meer gefrustreerd rakend – steeds minder samenhangende antwoorden geeft. Onderwijl gaat het leven, vertegenwoordigd door een zacht spelende strijkersgroep, door. Het is wat het is. Leven is het antwoord op de vraag naar de zin van het leven. Maar dat is dan mijn interpretatie.
Diepte- en hoogtepunten
Aaron Copland is zeker een van de meest interessante Amerikaanse componisten van de vorige eeuw en mijn verwachtingen zijn dus hooggespannen. Als geheel is de Billy the Kid Suite echter matige filmmuziek-zonder-film, ook al ben ik een liefhebber van westerns. Gauw vergeten, op enkele bijzondere en schitterende delen na.
Ik besluit met het pièce de resistance van deze interessante avond, al werd het voor de pauze gespeeld: de Serenade voor viool en orkest (After Plato’s Symposium) van Leonard Bernstein. Dit vioolconcert werd gepubliceerd in 1954 maar Bernstein werkte er al langer aan in een drukke periode van zijn leven met vele successen. Volgens officiële lezing is het stuk opgebouwd naar de dialogen over de liefde in Plato’s Symposium. Daar is een en ander op af te dingen maar laat ik dat verder in het midden laten. Ik heb vooraf mijn twijfels over dit stuk maar die verdwijnen meteen als sneeuw voor de zon: dit is een geweldig vioolconcert. Zeer overtuigend, gepassioneerd en gespierd gespeeld door Liza Ferschtman en Het Gelders Orkest. Vergis ik me of hoor ik in haar spel iets van Isaac Stern terug? Hoe dan ook, Leonard Bernstein himself zou trots geweest zijn!
Getagd onder
