In het programmaboekje van het Najaarsconcert dat het Keizerstads Jeugdorkest (KJO) op 24 november in een stampvolle Boskapel ten beste zal geven, lees ik dat componist Brahms ooit beweerde nooit een symfonie te zullen schrijven – hij vergeleek zichzelf met Beethoven: die had er al negen op zijn naam staan. Inderdaad is het schrijven van een symfonie niet niks, de perfectionist Brahms lukte het pas na vijftien jaar. "Gelukkig maar," verzucht ik, "zo kan ik tenminste vanavond naar opus 68, IV. Andante uit Brahms’ symfonie No. 1 luisteren, gespeeld door jonge mensen."
Brahms’ uitgesproken ‘nooit’ is een woord dat in het vocabulaire van het KJO-bestuur (een handjevol volwassenen en jongeren) niet lijkt voor te komen, ik weet het bijna zeker. In ieder geval niet als het gaat om het, binnen anderhalf jaar, uit de klei trekken van een symfonieorkest voor jongeren tot en met 23.
Op hun beurt vormen de jonge muzikanten het springlevende bewijs van hun interesse in klassieke muziek. Sterker nog: het KJO bestaat uit een junior- én jeugdorkest dat nu al bijna uit zijn voegen barst. Ik tel op deze avond rond de tachtig ‘KJO-ers’, inclusief een evenzo jeugdig team vrijwilligers.
KJO’s alleraardigste lokdoosje *)
De ambitie van Stichting KJO is duidelijk: de drempel voor symfonische muziek zo laag mogelijk maken. Eén van de wegen ernaartoe heeft wel wat weg van een alleraardigst lokdoosje. Die ‘instrumentenproeverij’ bijvoorbeeld waarmee Barbara Brink-Snel (KJO-voorzitster) nog geen drie jaar geleden op het Canisius College begon, bracht een spreekwoordelijke verhuiswagen vol klassieke instrumenten en een hoop klankjolijt. En kijk: nu zetelen er in het orkest, dat inmiddels op het Stedelijk Gym repeteert, ook een aantal musici, die vier jaar geleden nog geen idee hadden bij het vasthouden van een strijkstok.
Juniorenorkest en Jeugdorkest
Eerst zonder dirigent openen de junioren de avond met Peter en de Wolf (Prokofjev). Dan verschijnt Berend Stumphius grinnikend in de laatste maten en loodst liefdevol het orkest door stukjes Vivaldi en Beethoven.
De kers op de slagroomtaart vormt Tsjaikovki’s Bloemenwals. Is de compositie ietwat aangepast – deze wals is niet makkelijk, fluistert een vriend van het orkest me toe – spelen de harpisten wél de originele versie van de harpcadens. En dat doen ze prachtig. Ondertussen danst er een groepje 'korenbloemen' (DanceDepartment Malden) tussen orkest en publiek in. In paarsblauwe tutu’s rijgen ze onze ontroerde blikken aan elkaar. Wanneer de toon van het juniorenorkest wat begint te zakken, maar de tempi knap overeind blijven, pink ik een traantje weg.
Samuel Tamarit Otero leidt daarna het Jeugdorkest. Dat doet hij met verve. Samen brengen ze onder andere Rossini (de Sinfonia uit L’Italiana in Algeri) en Beethovens opus 21 uit Symfonie no. 1. Vol en warm klinkt het orkest. De inzetten zijn helder, de interpretatie is nog wat voorzichtig.
“Dit gaan we gewoon doen!”
Wat ik aan deze jonge, musicerende mensen bewonder, is de overgave waarmee ze aan de klus begonnen zijn. Iedereen straalt uit: “Dit gaan we gewoon doen!” Ik voel ook de vanzelfsprekende gedrevenheid van het KJO-bestuur en haar opgetrommelde legertje vrijwilligers. Aan alles gedacht: van de jongen die de microfoon opbrengt voor aankondigingen, tot de pizza-sessies tijdens de lange repetitiedag voorafgaand aan deze avond. De ontspannen vaart die de toneelmeesters vanavond etaleren, bijvoorbeeld tijdens de samenvoeging van het junioren- en jeugdorkest voor de finale: dat stuk van Brahms, levert voor orkest én publiek iets vanzelfsprekends en luchtigs op.
Neerdwarrelend partituur.
Op deze herfstavond blaakt iedereen van trots. De musici kijken nu eens ernstig op hun notenschrift, dan weer grinnikend naar het publiek en iedereen heeft zijn eigen, maar bewust gekozen feestelijke outfit aan. Het geeft een fris-opgewekte touch aan het hele gezelschap dat weet: blijf doorspelen, wat er ook gebeurt. Niet dat er iets misgaat, tenzij je het naast-je-stoel-vallen-van-enthousiasme zo wenst te duiden – het overkomt een broekie in een stralend witte blouse. Ook neerdwarrelend partituur zal niemands pret drukken. Mij ontgaat het in ieder geval, omdat ik intens geniet. Jong Nijmegen, kom luisteren! Of meedoen?
*) Educatieprojecten van het KJO.
Het KJO verzorgt volgend jaar educatieprojecten op een aantal basisscholen. Buiten dat staan er concerten gepland in onder andere De Vereeniging, het Radboudumc en in de Hortus Botanicus. Check voor alle informatie hun site.
