Het was de eerste editie en dat was aan veel te merken. Ook in positieve zin. De ‘Kunstroute met concerten’ Ubb Hill, een beetje in Beek maar vooral in Ubbergen, is een intrigerende mengeling van stijlen en sferen.
Van een perfect uitgevoerd eigen arrangement voor saxofoons van Debussy’s strijkkwartet door het Zwolse Lunette Saxophone Quartet tot elektronische noise, vermengd met kerkorgelklanken door Thijs Schijnemakers a.k.a. ‘De Orgelvreter’, en van de grof opgekwaste panelen van de Brusselaar Wannes Lecompte in het voormalig elektriciteitshuis van Ubbergen tot de precieuze fijnschilderij die door de Stadsgalerie Groningen was uitgezocht voor het Bartholomeuskerkje. Wie geen brede culturele belangstelling heeft en niet openstaat voor experiment heeft niet veel te zoeken bij Ubb Hill, dat op de zondag na Hemelvaart voor het eerst werd georganiseerd.
Gratis toegang in de horeca
De bezoekers die dat wel hebben beleven een heel aangename middag. Ubb Hill 2022 vindt plaats op elf locaties, waarvan er drie gratis toegankelijk zijn: de drie horecagelegenheden rond het centrum van Beek-Ubbergen (Charly, Sous les Eglises en ’t Spijker). Daar zijn in de namiddag concerten te beluisteren van respectievelijk Key May Collective (een mengvorm van jazz, folk, soul en klassiek), Franse chansons van Corlien Rutten en Dirk Overbeek en het Gipsy Jazz kwartet Les Faux Manouches. De andere locaties zijn te bezoeken met een passe-partout, ook al kun je, zeker later op de middag, op veel plaatsen zó naar binnen lopen. De plekken bevinden zich grofweg allemaal langs de Rijksstraatweg, met de kapitale villa Het Koetshuis in Beek aan de meest westelijke kant (waar in de tuin onder een tentdakje het voornoemde, betoverende Lunette Saxophone optreedt) en met aan de meest oostelijke kant Huis Wylerberg, algemeen aangeduid als ‘De Duitse villa’, het modernistische bouwwerk met z’n bewogen geschiedenis, waar alweer sinds 1984 de stichtingen Das en Boom en Nederlands Cultuurlandschap hun hoofdkantoor hebben.
Gastcuratoren met eigen keuzes
Bijzonder aan de opzet van Ubb Hill is dat de organisatie, dezelfde stichting die sinds 2009 in september Festival de Oversteek organiseert, gastcuratoren heeft gevraagd voor de muziek en de exposities op de verschillende locaties. Zo staat in de hal van Villa Westerbeek, het grote witte huis-met-oprijlaan in hartje Ubbergen, normaal een woonhuis, op aangeven van Expo Bart een opstelling van curieuze glazen objecten van glaskunstenaar Frederik Rombouts, waarmee Pierre Estourgie (Deltatune) en Jeroen Glas een audiovisuele installatie hadden gebouwd: een elektronisch opgewekt geluidspatroon gaat samen met heldere klanken die tikken op de glazen objecten met computergestuurde slaginstrumentjes veroorzaken. En het nogal woeste werk van de Belg Wannes Lecompte is in het Elektriciteitshuis (waar de boekwinkel Supplement gevestigd is) terechtgekomen dankzij curator Singular-Art. Brusselaar Lecompte is naast beeldend kunstenaar ook muzikant. Wat hij bewijst door langdurig – ‘19 minuten’, roept hij achteraf triomfantelijk na een blik op een stopwatch – in hoge frequentie enkele snaren op een elektrische gitaar te bewegen, terwijl een kompaan in een wasbakje met een microfoon versterkt de vaat doet.
Lakens als met bloed bevlekt
Het landschap rond Beek-Ubbergen is van een adembenemende schoonheid, wat iedereen weet die in de coronatijd de benen weleens gestrekt heeft. Het meeste daarmee doet The Moraine, een ‘hub voor kunst, cultuur en natuur’, gevestigd in De Pelmolen. Dat is een naar de weg toe nogal gesloten gebouw met een oprit van zeker 15 meter. Bij het gebouw aangekomen leidt een speurtocht van aardbeien en kerstomaatjes de bezoeker rond het huis, door het gras, tussen lakens die als met bloed bevlekt zijn naar het achtererf van de Pelmolen, waar in fantasierijke kleren gestoken figuren onduidelijk rituelen met de rode vruchten uitvoeren, een performance die helemaal in lijn is met het jaargetijde, de natuur en de feeërieke betovering van de plek.
Wrijving tussen beeldend en performance
Minpuntjes? Het kennelijke onvermijdbaar terechte fomo: tegelijk met een optreden van Samuel Gonzales en Femke van den Bergh, tamelijk highbrow moderne klassieke muziek in Huize Wylerberg start de neoklassieke performance van Barth in het Supplement, evenals het klassieke trio Fluweel in het Bartholomeuskerkje. Ook al rijdt er een gratis pendelbus over de Rijksstraatweg, zoiets is niet te combineren. Verder: het gebrek aan toegangscontrole. Toch een beetje zuur als je betaald hebt. En: het gevecht om ruimte en aandacht tussen kunst en performances. Bij atelier Rasecht, de voormalige slagerij in het hart van Ubbergen, staan de mensen buiten op straat naar de elkaar snel afwisselende viooloptredens van de twee perfomers Honingbeer en Maria Cozzani te luisteren. Weinig kans dus om het werk van Myrna Rasker, Karin Elfrink en Carine Dokter te bekijken, en dat probleem speelt op meer plekken. Met als negatieve uitschieter De Refter, waar enige tijd voor het officiële einde van de kunstroute niets meer te zien is van de verschillende exposities en het ook moeizaam zoeken is naar waar je als bezoeker moet zijn (zou moeten zijn).
Mooi Ubbergen
Positief: de performances zijn overwegend van een hoog niveau. En positief zijn de locaties: sommige zijn wel bekend, bij andere heb je eenmalig de unieke mogelijkheid om eens binnen te kijken. Bij andere neem je je voor om zeker nog eens terug te komen. Het mooie Ubbergen – dat ooit als toeristische bestemming ‘Klein Zwitserland’ gepromoot werd, daarna lang in de versukkeling raakte en tegenwoordig vooral een wandelparadijs is, maar qua activiteiten niet veel meer dan het carnaval te bieden heeft – wint dankzij dit festival aan aantrekkelijkheid.
