Het Nijmegen van Eugène Lücker
Museum Het Valkhof heeft weer wat nieuws: tot en met 31 mei kun je in het prentenkabinet de tentoonstelling 'Het Nijmegen van Eugène Lücker' bewonderen. Eugène Lücker was een kunstenaar die in zijn leven tussen 1876 en 1943 talloze schetsen, prenten en schilderijen maakte, naast zijn werk als tekenleraar op het Nijmeegse Canisius College. Waar Museum Het Valkhof in 2007 nog specifiek aandacht besteedde aan de bomen in Lückers werk in de tentoonstelling 'De bomen van Eugène Lücker', staat in deze tentoonstelling zijn werk over Nijmegen centraal. Wij spraken Marja Begheyn, conservator van deze tentoonstelling, in een uitgestorven museum dat speciaal voor Ugenda op een maandagochtend haar deuren opende.
Het is een klein onderdeel van Museum Het Valkhof, het prentenkabinet: een ruimte van zo'n vijf bij vijf waar aan de muren en in een vitrine in het midden ruimte is om tekeningen en prenten te tonen. In dit geval dus werk van Eugène Lücker; tekeningen, schetsen en een klein aantal schilderijen dat het Nijmegen toont van voor de oorlog. Begheyn: 'Het werk van Lücker is zo bijzonder omdat het vooral afbeeldingen zijn van de Nijmeegse benedenstad van voor de oorlog. Veel van deze locaties, de straatjes en gebouwen, bestaan al lang niet meer: ze zijn zo vervallen geraakt dat ze geruimd moesten worden. Op sommige van de prenten is te zien hoe vervallen de gebouwen al waren in de tijd dat Lücker ze schilderde.' Omdat Lücker zo lang actief is geweest als kunstenaar in Nijmegen, toont zijn werk ook een uniek beeld van de ontwikkeling van de stad. 'Op veel van zijn werken is de Waalbrug nog niet gebouwd, en is nog de gierpont te zien tussen Lent en Nijmegen, met daarbij het prachtige uitzicht op Nijmegen. Ook over het proces van aanbouw van de Waalbrug heeft Lücker veel tekeningen gemaakt.'
Begheyn heeft met deze tentoonstelling ook willen laten zien hoe het schilderproces van Lücker was: 'Hij was erg zorgvuldig in zijn voorstudies. Er zijn veel schilderijen en etsen te zien die gebaseerd zijn op schetsen die hij eerder maakte. Lücker ging veel buiten zitten tekenen, maakte schetsen van de gebouwen en mensen die hij om zich heen zag. Later werkte hij die schetsen uit in schilderijen of etsen.' Dat is in deze tentoonstelling terug te zien: schetsen hangen gebroederlijk naast de ets waarin ze later zijn uitgewerkt. Lücker is niet de enige kunstenaar die het Nijmegen van voor de oorlog heeft vastgelegd maar, zo vertelt Begheyn, veel andere kunstwerken blijven toch vooral beperkt tot de Grote Markt, de Stevenskerk en de omgeving van Nijmegen. Weinig kunstenaars hebben zo nauwkeurig en uitgebreid ook andere locaties in Nijmegen in beeld gebracht als Lücker, met name de benedenstad.
Veel van de werken van Lücker in deze tentoonstelling zijn in het bezit van Museum Het Valkhof. Een groot deel van Lückers collectie is daarnaast in bezit van de nabestaanden van de kunstenaar, die voor deze tentoonstelling enkele werken hebben uitgeleend aan het museum. Begheyn: 'Van Lücker zijn met name veel tekeningen en etsen bewaard gebleven. Dat is ten eerste omdat die veelal in grotere oplagen verspreid werden, maar ook omdat veel van zijn schilderijen vernietigd zijn. Na zijn dood in 1943 werd een groot aantal van zijn schilderijen verzameld voor een tentoonstelling op een locatie in de stad, en die locatie is vervolgens vernietigd in het bombardement van 1944. Al die verzamelde schilderijen zijn daarbij verloren gegaan. Ook zijn buitenatelier is in de oorlog vernietigd.' Het huis aan de Ubbergseveldweg dat Lücker zelf ontwierp staat er nog, en is tegenwoordig voorzien van een plakaat met informatie over de kunstenaar. 'Daar is Lücker ook nu nog terug te vinden in Nijmegen. En er is een straat naar hem vernoemd, achter het Canisiuscollege. Ook op de plek waar de bekende kastanjeboom stond aan de Beekmansedalweg, die Lücker in 1924 redde van de kap door prenten te verkopen, is nog een eerbetoon aan hem terug te vinden.'
Buiten het prentenkabinet hangt nog een klein aantal schilderijen van Lücker. Ze zijn herkenbaar aan het intense kleurgebruik en de opvallende oranje kleurstelling die de kunstenaar veelvuldig toepaste. 'Ook in de schilderijen zijn elementen terug te vinden die uit eerdere schetsen in deze tentoonstelling afkomstig zijn,' vertelt Begheyn. De schilderijen tonen het veelzijdige talent van de schilder: waar sommige werken haast impressionistisch van aard zijn, met felle kleuren en een nonchalante schildertoets, zijn andere veel gladder en strakker geschilderd. Hij voelde zich duidelijk in meerdere stromingen thuis.
Hoewel 'Het Nijmegen van Eugène Lücker' een kleine tentoonstelling is, is dat wat er te zien is erg de moeite waard. De beelden van het vooroorlogse Nijmegen zijn uniek en tonen een Nijmegen dat al lang niet meer is. Daarnaast zegt de tentoonstelling veel over Lücker als kunstenaar: zijn manier van werken, zijn veelzijdigheid en zijn liefde voor Nijmegen. De tentoonstelling is nog te bezoeken tot en met zondag 31 mei.
Getagd onder
-
WatTentoonstelling Het Nijmegen van Eugène Lücker
-
WaarMuseum Het Valkhof Nijmegen
-
Website
Lotte Wijfje
Kijkt, luistert, en geeft alles een kans. Veelvraat op cultureel gebied.