Het bouwlab op de Lentse warande, laboratorium voor nieuwe vormen van bouwen en wonen, heeft er sinds zaterdag 2 juli een attractie bij! Kunstenaar-architect Frank Havermans zette er een paviljoen neer dat straalt van optimisme over de toekomst en ook warme relaties onderhoudt met het verleden. Eens te meer wordt bewezen dat onbestemde en onbestendige architectuur zeer wel gepaard kan gaan met een betekenisvolle vormgeving.
Geschiedenis en architectuur
Havermans heeft een grote staat van dienst in het bouwen van welsprekende architectuurkunstwerken. Voor het nationaal oorlogsmuseum op de voormalige vliegbasis Soesterberg bijvoorbeeld heeft hij een angstaanjagend zwart monster gebouwd dat de kilte van de koude oorlog voelbaar maakt. Geschiedenis wordt voelbaar gemaakt met architectuur. Voor een festival op het terrein van een oude staalfabriek in Duisburg maakte hij een houten podium dat in alles een sfeer van staal uitstraalt. De relatie met de geschiedenis van deze plek is direct zichtbaar.
Gebinten
Op de kade in Lent heeft hij een nieuwe vorm gegeven aan het aloude Gelders boerderijtype met haar gebintenconstructie. Het bijzondere van zo’n boerderij is niet alleen gelegen in de spectaculaire ruimtelijkheid die de spanten aan de stal geven, maar ook in hun herbruikbaarheid. Het hele gebint bestaat uit losse onderdelen die met houten pennen in elkaar zijn gezet. Die pennen kunnen eruit worden geslagen en het spant uit elkaar genomen. Zonder problemen kan het ergens anders weer in elkaar worden gezet. Ook kon de boerderij eenvoudig worden uitgebreid. Als de zaken goed gingen werd er simpelweg een gebint bijgezet.
Nieuwe gebinten
De Kapkar SF-P7S zoals het paviljoen in Lent genoemd werd, is ook een modulaire houtconstructie van een vernuftige eenvoud. Het is opgebouwd uit 7 multiplex spanten en een stel golfplaten. Goedkoop materiaal dat met simpele middelen verwerkbaar is. Alles is uitneembaar en ergens anders weer in elkaar te zetten met een paar spanten erbij of een spant minder. De gebinten zijn hier ín de gevel gezet, ze zijn draagconstructie en gevel tegelijk. Ze houden het hele paviljoen omhoog én vormen de ruimte, binnen en buiten. De driehoekige constructie zorgt voor sterkte in alle richtingen. Aan de binnenkant zijn het knusse nissen waarin je lekker kunt zitten kletsen, buiten zijn het de ribben van een beestachtig bouwwerk dat herinneringen oproept aan de grote dakvlakken van boerderijen met hun lage gootlijnen.
Fundering op staal
Een belangrijk deel van het bouwwerk is de fundering op een netwerk van 6 millimeter dunne staaldraadjes. Het paviljoen komt daarmee los van de grond. Het bedrijf Mesh Construction Technology B.V. in Elst heeft dit mogelijk gemaakt. Zij brengen het bouwsysteem KNØP op de markt. Door staaldraden op een slimme manier in de knoop te leggen kunnen constructies worden gemaakt die sterk en stabiel zijn. Het gewicht van het paviljoen wordt keurig verdeeld over het hele grondvlak zodat er geen andere fundering nodig is. Het KNØP bouwsysteem is universeel bruikbaar, er kan elke gewenste vorm mee worden gemaakt, verticaal, horizontaal, recht of rond het is allemaal realiseerbaar. En wat je ook gemaakt hebt het kan zo weer uit elkaar gehaald en elders opnieuw gebruikt.
Fabrikaat en ACN
Het paviljoen is gebouwd in opdracht van Fabrikaat. Stichting Fabrikaat organiseert projecten waarmee lege plekken in de stad nieuw leven wordt ingeblazen. Zij initiëren in samenwerking met kunstenaars en ontwerpers bouwprojecten die als aanjager kunnen werken voor nieuw gebruik. Fabrikaat zoekt nieuwe richtingen in het denken over bouwen aan de stad waarin alles in beweging is. Ze willen in de bouwcultuur ruimte scheppen voor een grote invloed van het individu op zijn woon- en werkplek. En met al hun projecten willen ze werken aan het tot stand brengen van een circulaire economie, een economie waarin geen afval bestaat en die geen roofbouw pleegt op moeder aarde. Tijdelijkheid en ‘houdbare’ ontwikkeling zijn de belangrijke thema’s in al hun projecten.
Natuurlijk is de Lentse kade één van die plekken die om een tijdelijke invulling vraagt. Er zal hier ooit een compleet rivierfront verrijzen, met appartementen, horeca en culturele faciliteiten, het hart van de nieuwe stad. De plannen liggen klaar, maar de investeerders laten nog even op zich wachten. Deze kade mag natuurlijk niet leeg blijven, zij moet worden opgeladen met allerlei vormen van gebruik die nu wel realiseerbaar zijn en alle Nijmegenaren naar het nieuwe centrum trekken. Een van die activiteiten is dit bouwlab dat het Architectuurcentrum Nijmegen in samenwerking met Fabrikaat organiseert.
Getagd onder
