Komende woensdag wordt de Nijmeegse gemeenteraad gevraagd een klap te geven op stedenbouwkundige plannen voor westelijk Nijmegen. Die zullen onze stad naast maar liefst 1000 woningen ook bedrijven, horeca, parkeerterreinen, parken en pleinen opleveren, grofweg in het gebied tussen de spoorbrug en de Oversteek. En ook een geinig pleintje met fonteintjes.
Fantasieloos en net doen alsof er geen klimaatcrisis is. Daar komt het ‘niets-aan-de-hand-plan’ van het ontwikkelingsbedrijf Waalfront in samenwerking met KCAP Architects&Planners op neer. We hebben dus een ontwikkelingsbedrijf. En we doen dus als gemeente wel héél veel zaken met KCAP Architects&Planners. Dat namelijk ook al aan de overkant van de Oversteek een hele stadswijk mag bouwen: De Waalhoven.
Een blik op de ‘projectenpagina' van dit internationaal opererende bureau leert dat het overal ter wereld de zelfde soort stedenbouw realiseert. Fantasieloos. Steen. Asfalt. Hier en daar een boom. Altijd een verhaaltje erbij over 'natuurinclusief’ en ‘verhoging van de levenskwaliteit’. Dus: met KCAP had het ontwikkelbedrijf kunnen weten wat je in huis haalt.
Beste gemeenteraad: er is een klimaatcrisis. Beste gemeenteraad: er bestaat naast wat u nu wordt voorgeschoteld ook zoiets als mooie, zelfs avontuurlijke architectuur. Beste gemeenteraad: u kunt voor hetzelfde geld ook wijken bouwen waar mensen daadwerkelijk willen wonen!
Ik kom er op door een klein stormpje op de socials over wat in de plannen wordt voorgesteld over de plek waar ooit een Romeins badhuis stond. En laat ik het maar zeggen: in tegenstelling tot de meeste reaguurders: dat plan vind ik zo gek nog niet. We hebben het over een plein met horeca en op dat plein komt iets dat de vermoedelijke plattegrond van het Nijmeegse badhuis volgt, dat is vergeleken met dat van Xanten. Het zijn vierkante fonteintjes op de plek waar ooit hitte uit de vloer kwam en spiegelende watervlakken op plekken waar ooit de wisselbaden waren. Heb je dus een leuke waterspeelplek voor de kids met een historisch tintje eraan.
De reden waarom veel mensen aanslaan is dat de gebouwen die op de ‘renders’ staan, de 'artist impressions' die in de stukken worden bijgeleverd, er zo vreselijk lelijk uitzien. En dat klopt. In het ‘Beeldkwaliteitsplan’ dat de geachte gemeenteraad geacht wordt goed te keuren wordt bij de inleiding nog wel iets gezegd over hout. Maar in de utiwerking zie je niets anders beton, staal, glas en baksteen. Eén deel van de nieuwe wijk, in de buurt waar nu de Honig staat, moet nadrukkelijk ‘industrieel’ van uitstraling worden. En dan denkt KCAP aan nog meer staal, beton en baksteen. Maar veel verschil is er niet met de andere wijken.
En zelfs over de parkaanleg langs de Waal dat in een ander voorstel aan de geachte gemeenteleden wordt aangeboden, ook al met medewerking van KCAP (wat hebben wij toch met die mensen? Hebben ze drie keer een openbare aanbesteding gewonnen ofzo? Wat knap!) zien we, in die parken dus, heel veel staal, beton, strak gemaaide gazonnen en hier en daar een niet-hinderlijk geplaatste boom.
Man-o-man! Beste gemeenteraadsleden, de ruimte en reikwijdte van een column is beperkt. Mag ik toch iets vertellen in een puntje of vijf?
1: Mobiliteit is een dingetje. Over een paar jaar vervoeren we ons heel anders. Waar zijn de hoogwaardige tramlijnen richting station? Waar zijn de laadstations? Waarom nog al die wegen en al die garages?
2: We zitten in een klimaatcrisis. Gebouwen stoten CO2 uit. Tenzij je ze van biobased materiaal bouwt. Hout. Dat slaat ook nog eens CO2 op. Stel dat als harde eis. En als iemand dan ‘natuurinclusief’ zegt, grijp je naar je pistool (Ja, dat is vrij naar Goering). Natuurinclusief bouwen, met nestkastjes en bijenhotels en hangbakken enzo is noodzaak. Maar dat heeft niets met biobased bouwen te maken.
3: Er bestaat zoiets als goede architectuur. Ook in grootschalige stedenbouw. Ga niet van een invuloefening uit van door KCAP voorgeschetste blokken. Schep de politieke ruimte om binnen dit plan voor afzonderlijke huizenblokken, afzonderlijke architecten aan te trekken. En nodig stadsgenoten uit om hun eigen woongebouwen te ontwerpen.
4: Parken, rivieroevers, binnentuinen kunnen zoveel méér zijn dan gemaaide grasvelden met betonnen bakjes en aangeharkte plantenbakken. Je hebt plukbomen, smul- en ontdekbossen. Wildgroei. Ontdektuinen, Er bestaan bloemen. Waarom geen moestuinen, stadsakkers? Laat die lui hun huiswerk overmaken.
5: Laat je oren niet hangen naar mensen die oeverloos willen nuilen over die thermen en ons Romeinse verleden. Dat is maar afleiding. Die fonteintjes zijn het beste deel van de plannen. Er is hier een toekomst van een stad en een wereld te redden!
