Als je niet schiet, kun je hem ook niet raken!
Met regelmaat schrijft onze columnist (en inmiddels hoofdredacteur van Ugenda )Ted Chiaradia een stukje over wat hem bezighoudt op cultureel gebied, wat hij meemaakt, wat hij vindt of – zoals in dit geval – over Messi, Theater Oostpool en Vincent Rietveld gaat voor de Louis d’Or.
Ineens was hij weer in het nieuws, Messi, de wondervoetballer. Achteraf had hij spijt van de grote oren die hij opzette tegen onze Louis van Gaal tijdens het WK, na de beruchte laatste wedstrijd van Oranje tegen Argentinië. Schijnt heel spannend geweest te zijn en we hadden kansen. Ten minste dat hoorde ik.
Het Nederlandse geblunder bij het penaltyschieten heb ik zelf niet gezien. Bevond me in de trein op de terugweg van Sittard naar Nijmegen. Een nieuw theatercollectief, gevestigd in het zuiden van Limburg, dat nu al de kleine zalen in ons land plat speelt, Club Lam, speelde daar de première van de voorstelling Rubensmeisjes. Origineel, actueel theater met een sterke feministische vibe, dat door de verfrissende en vrolijke aanpak veel jonge bezoekers aantrekt. Door de Volkskrant getipt als een van de voorstellingen van dit moment die je niet mag missen. ‘Leeuwinnen delen rake klappen uit over de objectivering van het vrouwenlichaam’, aldus de Theaterkrant. In Nijmegen te zien? Helaas niet, terwijl het collectief maar al te graag wilde. Nu moeten we ervoor naar Amersfoort, Den Bosch of Sittard. Een gemiste kans!
Rubens Meisjes van Club Lam
Zelf ben ik niet zo van het lachen. Nauwelijks ook enige reden toe tegenwoordig, lijkt me. Verstand van en interesse in cabaret heb ik al helemaal niet. Binnen dit genre ben ik een nieuweling, en newbie, een sukkel. Isabelle Kafano en Laura Bakker van nOOb zouden mij ongetwijfeld zo kenschetsten. Zelf zijn zij met hun ijzersterke debuutvoorstelling nOOb speelt nOOb de sensatie in de theaters. Humor over ongemak, ploeteraars, klootzakken inclusief een portie grof taalgebruik. Bij het zien van de lovende recensies, wilde ik dit niet missen. Ook in Nijmegen te zien? Neen, natuurlijk niet. Weer een gemiste kans! Nu moet ik ervoor naar Panningen, Dok 6 op woensdag 8 maart. ‘Panningen, wie wil er mee naar Panningen?’
Eerlijk is eerlijk. De dames hadden in november een try-out in het Agora Theater in Druten en stonden in dezelfde maand in de Lindenberg. Een gemiste kans van mijzelf? Zeker! Alleen: Nijmegen verdient toch ook een theaterklimaat, waarbij voorstellingen onze stad volwaardig aandoen ná de première?
Te veel gezeur en gezeik? Daarvoor ben ik dan ook zelfbenoemd cultuurcommissaris. En de beste stuurlui staan nog altijd aan wal. Zo ook de talrijke bondscoaches die thuis voor de buis zitten.
Dit gezegd hebbende, wordt er binnen de cultuurprogrammering in Nijmegen wel voldoende op de goal geschoten? LUX heeft dit seizoen een podiumprogramma om voor te applaudisseren, echt Arthouse-waardig. Soms risicovol en gewaagd. Theater Oostpool met Detective Moncler, een voorstelling die vanaf 28 februari maar liefst vijf keer speelt. En laat nu net deze Detective Moncler matige kritieken hebben. Een gemiste kans? Juist niet! ‘Wie niet schiet, kan hem ook niet raken!’, zou Johan Cruijff mij nagezegd hebben.
Er zijn genoeg pareltjes te ontdekken. Aanstaande vrijdag en zaterdag Lava Collective met La Despedida: hedendaagse dans geïnspireerd op de cantates van Bach. Jammer genoeg uitverkocht. In Nijmegen houden we blijkbaar erg van een hedendaags requiem en afscheid nemen. Niet getreurd komende weken zijn meer mooie dingen in de aanbieding.
De Stadsschouwburg laat zich ook niet onbetuigd. Een absolute aanrader is Vincent Rietveld gaat voor de Louis d’Or, op Valentijnsdag. Deze voostelling van De Warme Winkel werd in 2019 al beschouwd als een van de beste voorstellingen van het jaar. Ontregelende satire over de toneelwereld waarin de veertiger Rietveld als representant van de oude garde in conflict raakt met de jonge generatie. In tegenstelling tot het jonge collectief wil hij nog ‘excelleren’, met als doel het behalen van de Louis d’Or. ‘Een voorstelling die verder reikt dan de wereld van toneel.’
De echte winnaar van de allerhoogste theaterprijs, de Louis d’Or 2022, stond heel toevallig afgelopen weekend in Arnhem op de planken. De in Nijmegen geboren en getogen Bram Suijker overrompelde de zaal in de schitterende solovoorstelling Every Briljant Thing. Zware thematiek – een jongen moet leren leven met de depressiviteit van zijn moeder – wordt door het dartele en charmante spel van Suijker zo ‘een liefdevolle ode aan het leven’.
Een mooiste vondst was het publiek bij de voorstelling te betrekken door ze korte teksten van kaartjes te laten voorlezen. Zo ontstond intimiteit en leek het op een bezoek bij Bram Suijker in zijn woonkamer rondom zijn platenspeler met jazzplaten. Jammer dat deze voorstelling niet in de geboorteplaats van de onovertroffen theaterperformer geprogrammeerd is. Een misser, een gemiste kans? Zeker!
Vanwege mijn sinds kort aangeschafte podiumpas, heb ik deze kans niét gemist. Wat voor pas? De podiumpas! Een kaart, die je, net als de Cinevillepas, in de gelegenheid stelt om een maandlang gratis voorstellingen te bezoeken voor 35 euro. Wel even voor reizen, want de dichtstbijzijnde theaters liggen in Arnhem, Apeldoorn, Tilburg, Eindhoven en Utrecht. En Nijmegen? Nog niet, of weer niet, moet ik constateren. Terwijl LUX bij de introductie van Cineville voor de filmhuisfilms, toch haantje de voorste was. Een gemiste kans? Meer dan dat, bij penalty schieten huizenhoog over geschoten zou ik zeggen. De bal zijn ze nog aan het zoeken. Ligt waarschijnlijk ergens in de struiken bij De Goffert.
En Sittard? Niet dat ze daar beter voetballen. Maar dat kleine Limburgse stadje huisvest wel met Het Laagland een van de beste jeugdtheaters van het land, sinds kort Club Lam en met Fortuna Sittard de top van het professionele Nederlands vrouwenvoetbal. Meer dan een feministische revolutie daar in het zuiden. En Nijmegen? De Goffert, het NEC-stadion, blijft leeg voor het professionele vrouwenvoetbal. Bij het Badhuis is het al maanden oorverdovend stil: nog geen vooruitzicht op ambitieus jeugdtheater. Al die gemiste kansen. Amateurs zijn we en dat blijven we. Terwijl Cruijff nog zo zei: “Als je niet schiet, kun je hem ook niet raken!”