Waarom werken we eigenlijk? Alleen voor het geld, of zoeken we naar een ander soort beloning? Is het wel nodig dat werk ook leuk is? Daar was ik wel nieuwsgierig naar. En dan vooral of ik uit deze filosofieworkshop daar een mooi antwoord op zou krijgen.
Programmamaker Liesbeth Jansen van Radboud Reflects laat in het intro al meteen weten, dat je na de Radboud Reflects Filosofieworkshops meestal met meer vragen naar huis gaat en meestal níet met het antwoord op de vraag waarmee je kwam. Verwachtingsmanagement 101 is dat.
Er is overigens maar één regel deze avond: je mag het niet hebben over je werk. Tijdens het voorstelrondje wordt al snel de rol van werk in ons leven en identiteit naar voren gebracht. Want hoe stel jij je voor als je niet mag vertellen over je werk? “Ik ben... en ik werk als... o wacht, dat mag ik niet zeggen.”
Marx en Hegel zijn het oneens en Hannah is verwarrend
Filosoof Stefan Schevelier gebruikt het werk van de filosofen Karl Marx en Georg Hegel als ondergrond van de workshop. Marx en Hegel verschillen trouwens bijzonder van mening over wat werk is. Marx zegt dat arbeid ons verwringt van onszelf, omdat we werken naar de wil van een ander (de baas) en Hegel zegt dat het juist een vorm van zelfverwezenlijking is.
Stefan benoemt ook Hannah Arendt en het onderscheidt dat zij maakt tussen arbeid, werk en handelen. Maar dat onderscheid roept in het groepsgesprek net iets te veel verwarring op, dus gaan we door met Aristoteles, die uitgaat van onze bestemming in het leven. We hebben volgens de Griekse wijsgeer namelijk allemaal een plan, in ons ligt een doelstelling belegen. Zelf geloof ik daar ook in. Je bent ergens voor, er is een bedoeling voor ieder mens en het meeste plezier haal je uit het vervullen van jouw voorbestemde rol in het leven.
Maar hoe word je blij van je baan?
Wat maakt het dat je wel of niet blij bent met je baan? Door de 23 aanwezigen wordt zorgvuldig een lijst samengesteld met termen als ‘waarde’ en ‘van betekenis zijn’, ‘werk dat past’ en ‘plezier’. We kunnen in elk geval zeggen dat het sterk verschilt per persoon en dat de woorden die we gebruiken voor iedereen weer een andere betekenis hebben.
Als afsluiter bespreken we met elkaar hoe belangrijk het is om blij te zijn met je baan. Er wordt gesproken over gelukkig zijn en werk doen waar je plezier in hebt. Maar ook over het doen van werk op weg naar iets belangrijkers, waarbij het werk nu nog niet zo leuk is. Van de aanwezigen geeft iets meer dan de helft aan zelf niet blij te zijn met zijn of haar baan. Hierrdoor begint mijn hartslag wat stijgen…
Mijn eindpleidooi
Er is een aantal dingen die mij persoonlijk aan het hart gaan. Eén van die dingen is dat ik te veel mensen zie die blijven zitten waar ze zitten, terwijl het werk geen plezier en uitdaging meer geeft. Mensen die overleven, volhouden, hopen dat het ooit weer leuk wordt en ondertussen met al hun potentieel niet aan het doen zijn wat ze eigenlijk zouden moeten doen.
In de korte stilte die valt na de opmerkingen “je hoeft niet gelukkig te zijn met je werk” en “soms moet je accepteren dat je werk niet leuk is”, grijp ik mijn kans:
“Sorry, daar wil ik toch even op reageren. Op de eerste plaats wil ik geluk loskoppelen van blij zijn met je baan. Want je kunt ook nu al gelukkig zijn. Daar heb je niets voor nodig. En blij zijn met je baan, dat is echt zo ontzettend belangrijk. De meerderheid van je leven spendeer je met het aan het werk zijn. Dan is het toch zonde, als je al deze tijd besteedt aan iets wat je niet leuk vindt? Natuurlijk is werk niet altíjd leuk, maar dat is wat anders dan structureel niet blij zijn met je werk. En natuurlijk weegt het mee dat je werk doet op weg naar een hoger doel. Maar dat kan ook door iets te doen waar je nu al plezier in hebt. Waarom zou je nu je tijd moeten uitzitten, moeten wachten tot dat hogere doel er is? Wie doe je er een plezier mee door werk te doen waar je geen plezier in hebt? Hoe ben je daar van waarde mee?"
"Echt hoor. Kies ervoor om er nu al wat van te gaan maken. Om nu werk te doen waar je blij mee kunt zijn. Jouw leven is veel te waardevol en veel te kort om je dagen door te komen met een omgekeerde glimlach."
"Dat wilde ik nog even zeggen.”
Getagd onder
