Vanavond op kerstavond ga ik voor Ugenda naar Brebl. Daar vindt het 24ste Stranger Than Paranoia-festival plaats. Vier avonden in Paradox in Tilburg en - voor de tweede keer - één avond in Brebl, Nijmegen. Dit kleinschalige jazz- en improvisatiefestival, in 1993 opgezet door saxofonist Paul van Kemenade, wil diverse overschrijdende muziekstijlen op het podium laten samenkomen.
Ik heb er zin in. Nu nog de juiste outfit voor een jazz-kerstavond. Een jurkje of toch maar die foute kersttrui? De kachel brandt al en het is lekker warm, als ik Brebl binnenkom. Kopje koffie, even kletsen en dan ga ik halverwege de trap zitten. Hier heb je het beste geluid en zicht.
Sfeerplaatjes
Het Podium Trio opent de avond. Dit drietal, bestaande uit Wolter Wierbos, Jan Kuiper en Paul van Kemenade, is sinds 2014 opnieuw bij elkaar. Oude en nieuwe stukken wisselen elkaar af in de niet-alledaagse bezetting van trombone, altsax en gitaar. Het trio neemt het publiek volledig mee van thema’s naar vrije improvisaties. De vrije klanken en het trombonegezang van Wierbos vullen het loepzuivere saxofoonspel van Van Kemenade moeiteloos aan. Kuiper begeleidt met smooth gitaar spel en smaakvolle improvisaties. Van zijn hand komen veel stukken, waaronder Desert Blues. Ook van Kemenades Lost Bones en het Afrikaans georiënteerde Soul la Freak klinken als mooie sfeerplaatjes. De drie sluiten het optreden samen met beatbox-zanger Marciano Madretsma, alias Sniggy, af.
Stemkunstenaar
Als vanzelf neemt Sniggy het podium over voor zijn soloperformance. Hij heeft een volstrekt eigen stijl en onderscheidt zich met z'n unieke geluiden van andere beatboxers. Sniggy neemt ons mee in zijn wereld van stem en beatbox, verrast met zijn stemkunsten en combineert de melodie knap met beat. En dat terwijl hij verkouden is, zoals hij vertelt. De stemkunstenaar laat horen dat beatboxen niet alleen hiphop is, maar verschillende stijlen bevat.
Spierballen
Reeds & Deeds speelt vanavond in de geest van saxofonist/componist Roland Kirk, de in 1977 overleden Amerikaan die soms wel drie saxofoons tegelijk speelde en bekend was om zijn fenomenale beheersing van ‘circular breathing’. Ik ben benieuwd wie dat op zich gaat nemen vanavond. De energie spat er meteen vanaf in het openingsnummer Three for the Festival, waarin Bo van de Graaf, Frans Vermeerssen en Efaim Truijlo hun brede sax-spectrum laten horen. Michiel Braam haalt het uiterste uit de piano en Makki van Engelen zorgt voor vuur met zijn oplettende slagwerk. In Slow Groove blaast Truijlo op twee saxofoons tegelijk, de sopraan en de alt. Ook speelt hij pittig en niet onverdienstelijk dwarsfluit. Met Van de Graaf als solist in Lady’s Blues krijg ik toch een beetje een kerstgevoel. In een nummer met drie tenorsaxen is het eigen geluid van de spelers goed te horen. Van de Graaf blijkt de techniek van circulaire ademhaling ook prima te beheersen. Het publiek is nog lang niet verzadigd hier in Brebl en hangt aan de lippen van de muzikanten. Reeds & Deeds maakt jazz en improvisatie met spierballen.
Kerstavond was een avond vol pure jazz en impro… Ik kan er weer tegenaan.
Fotografie: Henk ten Holt
