In eigen land is de Zweedse kunstenares Anna Odell een grote bekendheid, mede dankzij haar kunstproject ‘Unknown Woman’. Ze fingeerde een psychose en een zelfmoordpoging, en werd zelfs gedwongen opgenomen. Dat getuigt van een enorme dosis uithoudingsvermogen. In haar speelfilmdebuut The Reunion krijgen we een mogelijke verklaring voor haar dikke huid, en zien we Odell die ook tentoonspreiden.
Ze maakt het me lastig: waar moet ik beginnen met het beschrijven van de film?Bij de realiteit zelf, of toch de plot van The Reunion? Het is namelijk geen gemakkelijk te vatten project.
Pestkoppen
De kunstenares ving via Facebook op dat klasgenoten van twintig jaar terug een reünie zouden organiseren. Ze begon te fantaseren: iedereen die haar treiterde in één kamer, hoe zou ze henkunnen confronteren? Het bleef bij een fantasie, totdat ze een e-mail kreeg: de reünie was hartstikke leuk en wat jammer dat je er niet bij kon zijn. Je had het zeker druk of zo?
Nog steeds hoorde ze er dus niet bij. De fantasieën over haar wedertreffen goot ze in een script, dat ze filmde met zichzelf in de hoofdrol. Deze korte film zou ze vertonen aan haar oude klasgenoten, om vervolgens met ze in gesprek te gaan, liefst met een camera erbij. Deze gesprekken wilde ze gebruiken voor een documentaire. Maar het lot wilde anders. Veel klasgenoten gaven geen gehoor, en wie dat wel deed had zeker geen behoefte aan een camera op zijn snoetje.
Speech en ontmoetingen
Het eindresultaat van The Reunion bestaat daardooruit twee delen fictie, alles is in scène gezet. Eerst zien we de Festen-achtige confrontatie die Odell zelf met één groep acteurs uitacteert, een mooi uitgevoerd stukje Scandinavisch drama. Daarna zien we nagespeeld hoe Odell de confrontatie met haar echte klasgenoten aangaat. Ook dit is een fantasie, of op zijn minst een gefictionaliseerde versie van de werkelijkheid.
Het spel tussen herinnering, fictie en werkelijkheid wordt de hele film lang gespeeld. Al in het eerste segment; een van de populaire jongens die haar vroeger wijsmaakte verliefd op haar te zijn, placht zijn oude trucje te herhalen. Hij wedt 100 kronen dat hij Odell ook nu kan inpalmen. De fictieve Anna is niet zonder achterdocht, maar lijkt zich op zijn minst deels over te geven. Ze koestert nog steeds haar oude wens om geaccepteerd te worden. Maar wie zegt dat die kerel nog steeds zo is? Is dit zelfkritiek?
Doel
De hele film lang werpen klasgenoten de vraag op: wat wil Odell bereiken? De film sluit af – zonder al te veel spoilers weg te geven – met een scène waarin een fictieve klasgenoot uit het tweede deel de acteur tegenkomt die hem speelt in het eerste deel.
Odell schuwt de complexiteit niet. Sterker nog, die lijkt ze volledig te omarmen om deze film geen aanstellerig egodocument te laten worden. En daarmee becommentarieert de film zichzelf, zonder de kijker de kans te ontzeggen zelf een eindconclusie te trekken. De kijker mag zelfs de zaal uitstappen met het idee ‘wat een aanstellerig egodocument’. Dat getuigt van kracht. Meer dan het aangaan van de confrontatie zelf.
****
