Skip to main content

KloosterKino reist de wereld rond

| Rob Comans | Film
KloosterKino reist de wereld rond
Foto: © Arte France, Dansk Tegnefilm, Les Films de l'Arlequin, NFB/ONF 2013

Afgelopen donderdag verliet KloosterKino haar vaste thuisbasis aan de Dobbelmannweg om neer te strijken in de Studentenkerk aan de Erasmuslaan. Hier werd, in samenwerking met Cultuur op de Campus, begonnen aan een filmische wereldreis. Elf films, afkomstig van verschillende continenten, keken niet alleen binnen en over de Nederlandse landsgrenzen, maar toonden tevens hoezeer werelden binnen animatie kunnen verschillen.

De filmische odyssee werd begonnen in Nederland, met het wonderschone How to Catch a Bird (2013). Deze stop-motion animatiefilm, het regiedebuut van Vera van Wolferen, is een prachtige balans tussen melancholie, verstilling en visuele poëzie. Gebaseerd op een pijnlijke jeugdherinnering vertelt de film een verhaal over verantwoordelijkheid, spijt, verbeelding en uiteindelijk verlossing. Als deze film van de nog piepjonge Van Wolferen een staalkaart is van hetgeen zij nu al in haar mars heeft, dan is duidelijk dat we nog veel van haar zullen gaan horen. How to Catch a Bird is een even verbeeldingsrijke als beklijvende allegorie, die de vergelijking met het beste werk van Michael Dudok de Wit en Jan Svankmajer moeiteloos kan doorstaan.

Nouvelle Vague & roze dystopie

La Nuit Américaine d'Angélique (Fr 2013, Pierre-Emmanuel Lyet & Joris Clerté) incorporeert in stemmige zwart-wit beelden de Franse Nouvelle Vague en de belevenissen van het jonge meisje Angélique. Na het zien van François Truffaut's La nuit américaine (1973) besluit ze om script-supervisor te worden. Als zodanig heeft ze niet alleen de regie over de belevenissen van filmpersonages, maar tevens over haar eigen leven en dromen.

Rabbitland van de Servische animatoren Ana Nedeljkovic en Nikola Majdak toont, in fel zuurstokroze en grauwe tinten, een land waar louter konijnen wonen. Deze hersenloze knaagdiertjes hebben een groot gat in hun hoofd waar iedere dag nieuwe stembriefjes in belanden. Dan gaan alle konijnen per lopende band op een verre reis om aan de grenzen van Rabbitland hun stem uit te brengen op de Evil Girls, de vaste winnaars van de dagelijkse verkiezingen. Nedeljkovic en Majdak's dystopische film kan worden geïnterpreteerd als een politiek commentaar op de Russisch-Servische verhoudingen, waar het in de film alomtegenwoordige bedrieglijke adagium 'happy' de afwezigheid van politieke dissidentie symboliseert. De op muren en gebouwen leesbare termen als 'undo', 'copy-paste' en 'like' sluiten aan bij de door computers en het internet gedomineerde belevingswereld van jongeren, waarmee het politiek-ideologische vacuüm dat Servië regeert vooral als een probleem van de huidige jonge generatie wordt weergegeven.

Beeldpoëzie

Het Israelische Floats (2013) van Idan Barzilay en Mor Israeli is een verstilde film over wachten, wachten op iets terwijl er niets gebeurt. Totdat de tijd als een slinger heen en weer beweegt, en heden en verleden in een alles opslokkende zondvloed samenkomen. De Russische animator Svetlana Filippova levert met Brutus (2014) ook een prachtig poëtische film af, waarin de belevenissen van holocaust-slachtoffers worden gezien door de ogen van de hond Brutus. Brutus wacht nog steeds op zijn vrouwtje Malenka, die hij lang geleden besloot nooit te verlaten. Maar op een dag dienden alle inwoners van Bohemen en Moravië hun Arische afkomst te bewijzen, of anders hun huisdier in te leveren. Op die dag veranderde het leven van Brutus ingrijpend, en voorgoed. Brutus is prachtig geanimeerd: de grafiettekeningen waaruit de film bestaat sluiten perfect aan bij zowel de rauwe gebeurtenissen, als de grauwheid van vervagende herinneringen. En dat de film, ondanks de getoonde verschrikkingen, vooral beklijft als een ode aan trouw en hoop mag als een niet gering compliment voor het talent van Filippova worden beschouwd.

Water

De Australische en Franse producties Grace Under Water (2014) en Hollow Land (2013), van de respectievelijke filmmakers Anthony Lawrence en Michelle & Uri Kranot hebben water als verbindend element. Eerstgenoemde film toont de moeizame relatie tussen de jonge vrouw Lou en haar stiefdochter Grace, die zich koppig tegen Lou's affectie blijft verzetten. Een duik in het zwembad brengt de twee op onverwachte wijze nader tot elkaar.

Hollow Land toont aan de hand van de ervaringen van Solomon en Berta de eeuwigdurende zoektocht van immigranten naar een utopisch 'thuis'. Solomon en Berta arriveren in hun badkuip-boot op de kust van één of ander Noord-Afrikaans land. Hier blijken ze, na vele omzwervingen en Berta's bevalling, toch niet te kunnen aarden, waarna ze opnieuw in hun badkuip het ruime sop kiezen, op zoek naar een nieuwe thuishaven.

Heen en weer dansen in de tijd

De avond werd afgesloten met A Single Life (2014), geregisseerd door Job, Joris & Marieke. Deze Nederlandse inzending voor de Oscars van dit jaar moest het uiteindelijk afleggen tegen het Amerikaanse Feast (2014), maar is desondanks zeer goed gemaakt en erg grappig. Wanneer de jonge Pia naar een mysterieuze vinyl-plaat luistert, komt ze er achter dat ze door de tijd kan reizen. Op vrolijke wijze danst ze voor en achteruit in de tijd, totdat een lastige kras roet in het eten gooit.... En zo eindigt de filmische omzwerving van KloosterKino in hetzelfde land waar de reis begon: Nederland. Waar, getuige het talent van Vera van Wolferen en Job, Joris en Marieke, de toekomst er zonnig uitziet voor zowel liefhebbers als makers van animatiefilms.


Getagd onder

  • Wat
    KloosterKino @ Cultuur op de Campus
  • Waar
    Studentenkerk, Erasmuslaan 9a
  • Wanneer
    Donderdag 12 maart 2015, 19.30 - 22.00 uur

Rob Comans

Cultuurwetenschapper / filmhistoricus / cultureel redacteur.