EO, waarin we de wereld door de ogen van een grijs ezeltje zien, houdt de mens een spiegel voor om ons na te laten denken hoe we met dieren omgaan. Hierbij is speelt het effectief op de emoties. Kan dit ezeltje ons iets leren?
2022 kan gerust het jaar van de ezel in de cinema genoemd worden. Na de langorige viervoeters die te zien waren in de voor beste film bij de Oscars genomineerde films Triangle of Sadness en The Banshees of Inisheren, komt de Poolse regisseur Jerzy Skolimowski met zijn eigen ezelfilm: EO. Titelpersonage Eo is vernoemd naar het geluid dat ezels maken. Het balken van een ezel wordt in Nederland met ‘ia’ aangegeven, maar in het Pools blijkbaar met ‘eo’.
EO is een gedeelde Pools-Italiaanse productie die zich afspeelt in beide landen. We volgen het ezeltje Eo dat tewerkgesteld wordt in een Pools circus, waar het ruw behandeld wordt. Wanneer het circus failliet gaat wordt Eo aan een kinderboerderij verkocht. Al snel besluit hij echter te ontsnappen en begint hij zijn avonturen in de mensenwereld. Hierbij komt hij in contact met allerlei verschillende mensen. Hij komt jagers tegen, moet werken in een nertsenfokkerij en hij raakt verstrengeld in een conflict tussen twee rivaliserende voetbalverenigingen
Voetbalwedstrijd
Door de gehele film staat de relatie tussen mens en dier centraal. We zien de wereld door de ogen van Eo, die de mensenwereld niet goed begrijpt en ook niet altijd goed behandeld wordt door de mens. Door dit bijzondere perspectief ga je met andere ogen naar menselijk gedrag kijken. Omdat Eo niet begrijpt waarom mensen de rare dingen doen die ze doen, krijgt het publiek zelf ook de indruk dat mensen maar rare wezens zijn. Wanneer Eo bijvoorbeeld te maken krijgt met het geweld dat mensen elkaar aan kunnen doen over iets triviaals als een voetbalwedstrijd, voelen we mee met zijn verwarring. Waarom doen mensen de dingen die ze doen? Misschien kan je je dit pas afvragen, wanneer je de mens bekijkt vanuit het perspectief van een dier.
Als ezel kan Eo ons natuurlijk niet uitleggen wat er in hem omgaat. Net als Eo van de mens niet weet wat diens beweegredenen zijn, kunnen we enkel raden waarom hij doet wat hij doet. De kijker moet zich dus continu afvragen wat er in het ezeltje omgaat. Dit heeft het effect dat Eo echt als een dier aanvoelt, in plaats van een geantropromofiseerde versie van een ezel. Het resultaat oogt zeer authentiek. Ook critici zijn gecharmeerd door EO. De film won samen met The Eight Mountains de juryprijs in Cannes.
Lelijke mensheid
EO is een film die niet bang is om de lelijke kant van de mensheid te laten zien. Door de gehele film zien we hoe mensen elkaar, maar ook dieren, op wrede manieren behandelen. De meeste mensen in de film kijken niet om naar dieren, maar wanneer ze dit wel doen kan het hartverscheurende uitkomsten hebben. Toch betekent dit niet dat Eo alleen maar tegenspoed tegen komt. Er zijn ook mensen die zich om hem bekommeren en hem verzorgen. Ook de mooie kant van de mens heeft dus een plek in deze film. EO is aan te raden voor iedereen die een nieuw perspectief op de mens wil zien en niet bang is om daarbij eens goed in de spiegel te kijken.
