Eind van deze maand valt na negen jaar definitief het doek voor Brebl op de huidige locatie in het Honigcomplex. Daarmee komt er een einde aan plek waar underground dancefeesten tot bloei konden komen, beginnende bandjes een plek hadden om te spelen en Nijmegen sinds lange tijd weer een serieus jazzpodium had. Op de valreep is er voor het jazzpodium een voorlopig alternatief gevonden.
Godfried Verstegen is de ondernemer van Brebl. Negen jaar geleden begon hij op het Honigcomplex, toen nog onder de werktitel Cultuurcoöperatie De TD. Al gauw groeide Brebl uit tot een van de belangrijkste podia van Nijmegen en maakte het faam als jazzpodium in Nederland. Dat kwam met name door de laagdrempeligheid, waardoor het voor partijen makkelijk was om iets te organiseren. Vele danceparties vonden hier onderdak en konden uitgroeien. “Met het verdwijnen van Brebl gaat er een deel van de nachtcultuur verloren. Er zijn nog wel dancefeesten in Doornroosje, en festivals als Drift en het Nest, maar dan houdt het wel een beetje op. Waalhalla organiseert ook al een tijdje niets meer. Niet voor niets is er nu een initiatief vanuit de scene om aandacht te vragen voor het nachtleven: nachtcultnijmegen.nl. Maar ja, waar is er nog plek in Nijmegen?”
Ook veel amateur en beginnende bandjes kregen een podium om op te treden. De zaal van Brebl had ruimte voor 220 man publiek en goede faciliteiten voor bands die niet per sé een volle zaal als bijvoorbeeld Merlijn trekken. “Een stad heeft een podium nodig dat aan de rafelranden zit”, zoals Godfried vorig jaar al in een interview met Ugenda zei. “Er zijn in Nijmegen nauwelijks nog plekken voor beginnende bandjes om te spelen. Trianon en Good Vibrations zijn er mee gestopt. Waar kun je nu nog naar toe? Het is toch idioot dat we een een club als Schuum hebben die Nijmeegse bandjes scout om ze een plek te geven om op te treden, en dat die moet uitwijken naar Arnhem.”
De faam van Brebl als jazzpodium
Maar Brebl verwierf landelijk vooral faam als jazzpodium. Vanaf het eerste jaar programmeerden de JIN en JazzIn Brebl afwisselend wekelijkse jazzconcerten op woensdagavond, naast concerten op andere dagen door Brebl zelf, als bijvoorbeeld ook Music Meeting. Zo’n beetje alle grote namen in de Nederlandse jazz hebben hier een of meerdere keren gespeeld, zoals Benjamin Herman, Eric Vloeimans, Martin Fondse en Teus Nobel. Ook vonden beginnende lokale muzikanten hier een plek: Kika Sprangers en Teun Creemers, inmiddels gerespecteerde namen in de Nederlandse jazzscene. En werden er wekelijkse jamsessies georganiseerd en muzikanten uitgedaagd om buiten de kaders van hun vaste repertoire te treden, zoals met Got a Match.
“Zonder Godfried, Nikki, Maaike, Bo, Jorien, Klaus en Julius was het maar een saaie boel in Nijmegen” Anton Goudsmit
“Na het verdwijnen van Nijmeegs belangrijkste jazzpodium, O42, was er een gat gevallen. LUX en Lindenberg deden wel wat aan jazzprogrammering, maar niet echt structureel. Ook de JIN speelde een rol in het vullen van het gat. Ik durf te stellen dat er een hele jonge generatie muzikanten verloren is gegaan in die tijd. Als je niet met muziek in aanraking komt, wordt het moeilijk om je als muzikant te scholen. Pas met de komst van Brebl kreeg Nijmegen weer een jazzpodium dan landelijk een naam heeft gekregen. Muzikanten komen hier maar al te graag spelen. De sfeer is goed, er is een trouw publiek en we maken het de muzikanten ook erg naar de zin door vooraf samen te eten. Dat schept een band. Je kunt stellen dat Nijmegen in de top 3 van beste Nederlandse jazzsteden staat, naast Tilburg met Paradox en Rotterdam met Lantaarn.”
“De samenwerking in Nijmegen tussen de verschillende podia en organisaties die zich met jazz bezig houden, is in de afgelopen jaren sterk verbeterd. Een van de zichtbare resultaten is het jaarlijkse Festival Jazz International Nijmegen, waar alle partijen samenwerken om een fantastisch programma neer te zetten. De afgelopen editie was zo goed als uitverkocht. En we hebben een goede mix aan podia en programmering door het jaar heen in Doornroosje, LUX en Brebl, en door wat Otis en de JIN doen. We vullen elkaar goed aan. Je hoeft echt niet meer voor grote namen naar het westen toe.”
Nieuwe tijdelijke locatie
Terwijl de meeste ondernemers van het Honigcomplex eind vorig jaar de deuren sloten in afwachting van nieuwe ruimte bij het NYMA terrein of een vernieuwde Honigcomplex, kreeg Brebl een jaar extra de tijd om een nieuwe locatie te zoeken. Een goede definitieve plek is nog steeds niet gevonden, maar er is een tijdelijke oplossing op het Honig-terrein: in de voormalige brewpub van Oersoep, Stoom.
“Heb altijd met veel plezier gespeeld in Brebl” Benjamin Herman
“Bas Hoebink van de Meesterproef is met zijn restaurant ook door blijven draaien hier. Hij heeft zijn andere twee zaken in het centrum verkocht om zich helemaal op de Honig te storten. Er komt onder andere een hotel en een stadstuin om groenten te kweken. Nu iedereen vertrokken is en er gesloopt wordt aan de Honig voelde het niet fijn om alleen achter te blijven. Voor mij was het ook een kans om te kijken of hier nog opties waren. Ik kan nu de bovenverdieping van het oude café Stoom overnemen en al op korte termijn daar een doorstart maken met het jazzpodium. Onderin komen de Wereldkoks met hun restaurant. We kunnen hier anderhalf tot twee jaar zitten.”
“We starten officieel op 1 februari met het eerste concert. De bedoeling is dat er drie keer per week optredens of workshops zijn, op woensdag, donderdag en zaterdag. Vrijdag is er ruimte voor kleine dingen van externe partijen. En er is eventueel een optie om op zondag iets te programmeren. 8 januari doen we al een kleine aftrap met Kladderadatsch”
“Ik moet wel inleveren in ruimte: er is plek voor zo’n 100 man publiek. En ik kan dan ook geen feesten meer kwijt, waar ik voorheen mijn inkomsten uit haalde om het jazzpodium te kunnen bekostigen. Er hebben zich wel al twee mecenassen aangediend die een deel van de programmering financieel mogelijk maken, maar we hebben écht nog meer geld nodig om een goed podium neer te zetten.”
Mete Erker in Brebl | Foto: © Peter van Esch
Saxofonist Mete Erker over Brebl
Saxofonist Mete Erker speelde zowel met zijn eigen bands als onder andere met het internationaal gerenomeerde Ardvark Quartet regelmatig in Brebl. Hij reageert op het verdwijnen van het huidige Brebl: “Zonder twijfel is Brebl dé plek waar jazz volledig to bloei kan komen. De sfeer die er is, het geweldige geluid. Die gekke plek daar aan de Waal met het oude industriëel-erfgoedachtige sfeertje voelt als een huiskamer. Het is écht een concertpodium, maar dan erg laagdrempelig, waar van alles mogelijk is. En zonder dat het houtje touwtje is. Je kunt als muzikant en publiek helemaal ontspannen. Godfried is een uniek figuur voor mij. Iemand die hart en ziel stopt in het podium. En het team dat hij rond zich heeft verzameld, vind je nergens. Hooguit de Paradox in Tilburg, waar ik vandaan kom, is vergelijkbaar.” Hij gaat door: “Alle termen waar de cultuurplannen mee vol staan, zoals inclusiviteit, laagdrempelig, regionaal, noem maar op, komen hier tot uiting. Het is onbegrijpelijk dat zoiets als dit niet door de gemeente en de provincie op handen gedragen wordt.”
Bassist Dion Nijland over Brebl
Bassist Dion Nijland uit Utrecht speelde de afgelopen 9 jaar wel zo'n 30 keer in Brebl.
"Wat gun je iedere stad in Nederland? Juist: Brebl. Een klein podium met een groot hart. Een intieme huiskamer met de grandeur van een concertzaal. Ik kom graag in Brebl, voel me er als een vis in het water. Een alternatieve huiskamer die aangenaam bevolkt wordt door eigengereide en enthousiaste medewerkers. Ik zal het missen."
