Als er iemand is in Nijmegen die veel weet over film, dan is het Constant Hoogenbosch wel. Twaalf jaar geleden begon hij Movie Machine, onder welke naam hij zo ongeveer alles doet wat met film te maken heeft. Het geven van lezingen en colleges, het schrijven van recensies en voorbeschouwingen, het is te veel om op te noemen. Deze week geeft hij ons drie culturele tips. Als daar geen film bij zit…
1. ‘Beethoven power’, Bart van Oort, fortepiano, za 09 mrt 20.30, Bartholomaeuskerk Beek-Ubbergen
Bart van Oort beschikt over een briljante techniek en speelt op een zeer lyrische wijze met brede rubato's en met grote dynamische contrasten. Verheug u dus op een spannende, avontuurlijke Beethoven!
Sonata op. 10/1 in c, Rondo op. 51 no 1 in C, Sonata op. 27/2 in c#, "Mondschein", Rondo op. 51 no 2 in G, Sonata op. 53 in C, "Waldstein"
Waarom: Ludwig van Beethoven, steeds weer rijst zijn verschijning voor ons op, soms dreigend en somber, soms stralend en innemend. Dit romantische beeld is voor een deel terug te voeren op het gegeven van de tragische, op jonge leeftijd door doofheid gekwelde componist voor wie het gehoor waardevoller was dan bij welk ander mens dan ook. Toch heeft Beethoven zijn doofheid bij het componeren nooit als een onoverkomelijke handicap gezien. Hij vond eerder verlossing in het componeren en het was veeleer zijn omgeving die problemen had met de doofheid van de meester die toch een introverte persoonlijkheid was en contacten met mensen beperkte tot het hoognodige.
Zijn muziek spreekt boekdelen. Felle dissonanten en sterke gevoelswisselingen waar het muziekstuk van een lieflijke melodielijn plotsklaps kon omslaan in een ware titanenslag. Voorgangers van Beethoven componeerden vooral volgens klassieke principes. De vorm stond voor een groot deel vast en openbaarde zich in vier delen: 1. Allegro, 2. Adagio of Andante, 3. Allegro (in de vorm van een Menuet of Scherzo) en 4. Finale. Daarbij was het geen probleem dat delen van de ene symfonie opnieuw werden gebruikt voor een andere symfonie. Zo horen we symfonieën van 10-15 minuten die volgens een vast stramien het levenslicht zagen.
Het was er ook de reden voor dat componisten als Haydn en Mozart in hoog tempo konden werken en vele symfonieën nalieten. Dat werd onder Beethoven aanzienlijk anders. Zijn symfonieën werden intenser, complexer, serieuzer en bedienden zich van ongekende klanksoorten en melodielijnen. Daarbij pakte Beethoven uit met aanmerkelijk langere composities vol ingewikkelde contrasten die met gemak het half uur passeerden en zelfs de uurgrens overschreden; een belangrijke reden voor de slechts negen symfonieën die Beethoven naliet, tegenover 40 voor Mozart en 104 van Haydn. Maar ook in de kleinere vorm van de sonates toonde Beethoven zijn meesterschap. De emotionele geladenheid vormt ook de inzet van Bart van Oort in een prachtig en gevarieerd programma.
2. Go Short - International Short Film Festival Nijmegen, wo 13 mrt - zo 17 mrt, LUX
Als een van de oprichters kan het niet anders dan dat het internationale korte film festival ‘Go Short’ mij na aan het hart ligt. Ook dit jaar is er weer een keur aan korte films uit binnen – en buitenland te zien. Films die doorgaans aan onze aandacht ontsnappen en al helemaal niet op het grote doek te zien zijn. Dat maakt het korte film festival waardevol voor zowel makers van korte films als voor het filmminnende publiek. Een goede film zit hem niet in het aantal minuten, maar wel in wat je met die minuten doet….
3. Uit de plooi. De 18e eeuw in beweging, za 02 feb - zo 26 mei, Museum Het Valkhof
Het is altijd interessant om te zien hoe mensen in het verleden het dagelijkse leven doorbrachten. Het zijn daarbij juist die alledaagse, vaak zo herkenbare zaken die aanspreken. Soms een feest van herkenning, soms oprechte verwondering over de grote verschillen. In deze expositie gaan we terug naar de 18de eeuw, ook wel onterecht ‘de vergeten eeuw’ genoemd. Naast huiselijke taferelen van de Gelderse elite is er aandacht voor verschillende thema’s rond het 18de eeuwse gezin. Een leuk uitstapje in het verleden.
Constant Hoogenbosch
