Eindelijk is de lang verwachte avond aangebroken. Nog wel op vrijdag de 13de vinden in De Vereeniging de climax en afsluiting van het 125-jarig bestaan van het Toonkunstkoor Nijmegen plaats. De uitvoering van Die Hohe Messe van Johan Sebastiaan Bach staat op het programma.
Bij de uitvoering kiest het koor voor de medewerking van het topbarokorkest Florilegium Musicum en de befaamde solisten Johannette Zomer (S), David van Laar (A), Falco van Loon (T) en Frans Fiselier (B) en organist Berry van Berkum. De artistieke leiding is in handen van dirigent Hans de Wilde.
Nieuwsgierig
De mooie, imposante en huiselijke foyer van de Nijmeegse Vereeniging doet ook deze avond goede dienst. Veel mensen blijven er, tot vlak voor het begin van de uitvoering, in kleine groepjes bij elkaar staan praten. Wellicht functioneert het bezoek aan deze uitvoering voor velen ook als een reünie.
Als de concertzaal vlak voor acht uur volloopt, is er een sfeer van nieuwsgierigheid. Menigeen is benieuwd hoe de mis zal klinken. Misschien proef ik zelfs ook enige bezorgdheid hoe deze exercitie van de in omvang allergrootste compositie van Bach wel zal slagen, want er is lef nodig om voor de uitvoering van zo’n magistraal werk te durven kiezen. Een compositie waarin Bach al zijn muzikale kennis, kunde en creativiteit etaleert. Een werk dat, kortweg gezegd, een samenvatting van Bach als muzikaal genie is. Ga er maar aan staan.
Bezoekers steken de zangers nog bemoedigend een hart onder de riem door vóór aanvang al zwaaiend contact met ze te zoeken. Met het dimmen van de verlichting treedt meteen een afwachtende stilte in. Laat maar horen!
Grote hoogte
Als Hans de Wilde bij aanvang het Kyrie Eleison laat inzetten door het koor, horen we een krachtige en overtuigende crescendo-inzet gevolgd door een in volume veel zachter vervolg. Mooi, dat komt binnen. Zo stel ik me een smeekbede om ontferming voor: een luide uitbarsting, gevolgd door een naar binnen gekeerde bezinning. Van extrovert naar introvert. Krachtig, alleszeggend en onvergetelijk. Gemeend.
Na deze magistrale opening is de toon gezet voor een grootse avond. Natuurlijk zijn er wat dingen die minder lopen. Soms zijn inzetten ongelijk of vallen stemmen wat weg. Maar, er is bij het koor overtuiging en zelfvertrouwen voelbaar. Er staat, onder bezielende en strakke leiding, een professioneel amateurkoor te zingen. Het orkest en de solisten ondersteunen dat en vullen dat voortreffelijk aan.
Showen
Het koor kan zich met deze compositie van Bach showen. Het trekt al haar registers open. En dat is mooi om te horen. Het publiek ervaart dat voortdurend. Zo is er na het ingetogen Kyrie Eleison het uitbundige Gloria. Hieraan doen koor en orkest zich tegoed en bemoeien de trompetten en de pauken zich jubelend met het geheel.
En … nog veel meer moois ervaart het publiek. Het is voortdurend muisstil. Als na het eerste deel de wijn- en frisdrankglazen in de foyer al klaar staan om te ledigen blijft het publiek eerst nog minutenlang applaudisseren voordat het zich daaraan overgeeft. En dat is niet anders na de afsluiter van de avond: Dona Nobis Pacem.
