"... Maar wat je nu in Amerika ziet, zo schaamteloos, zo snel ook, waarin die geheime diensten echt achter de president aan worden gezet. Zij zorgen ervoor dat de belangen van de president worden behartigd. Ja, dat heeft wel bij ons, denk ik, tot enige schrik geleid. Want dat is een scenario waarin niemand terecht wil komen. Dat is een horrorscenario voor de democratie. ... "
Zijn de geheime diensten een gevaar voor de democratie? In steeds meer landen zien we machthebbers de geheime diensten misbruiken om hun eigen invloed te verstevigen en politieke tegenstand in de kiem te smoren. Hoe kan een orgaan dat bedoeld is om de rechtstaat te beschermen er juist een bedreiging voor worden? En kan dat ook in Nederland gebeuren? Juristen Bart Jacobs en Rowin Jansen schreven het boek Democratie onder druk: over de geheime diensten in turbulente tijden.
Luister naar deze podcast en leer meer over hoe het misbruik van geheime diensten ook in Nederland een gevaar voor de democratie kan zijn.
Over de sprekers
Rowin Jansen is universitair docent Algemene Rechtswetenschap aan de Radboud Universiteit. Hij is gespecialiseerd in het nationale veiligheidsrecht en onderzocht in zijn promotieonderzoek het toezicht op de AIVD en de MIVD. Hij publiceert over o.a. spionage, sabotage en de bescherming van (staats)geheime informatie. Samen met jurist Bart Jacobs schreef hij het boek Democratie onder druk: over de geheime diensten in turbulente tijden (2026).
Bart Jacobs is hoogleraar Computer security, privacy & identity aan de Radboud Universiteit. Zijn werk beslaat zowel theoretische informatica als meer praktische, interdisciplinair werk, in het bijzonder over computerbeveiliging en privacy, over inlichtingen, recht en ethiek. Samen met jurist Rowin Jansen schreef hij het boek Democratie onder druk: over de geheime diensten in turbulente tijden (2026).
"... De maatschappij verandert onder onze ogen en dat is maatschappelijk ook urgent. Eigenlijk experimenteren we op wereldschaal zonder dat er een ethische commissie naar gekeken heeft. Ik kan op de universiteit geen onderzoek doen of de ethische commissie moet goedkeuring geven. Tegelijkertijd zijn Elon Musk en Zuckerberg gewoon op grote schaal aan het experimenteren met kinderen, en dat gebeurt gewoon. Dat is natuurlijk ook heel erg het Amerikaanse model: de winst is voor het bedrijf en de schade is voor de samenleving. En daar maakt de paus zich terecht zorgen om." (Pim Haselager)
Recent verscheen de eerste encycliek van paus Leo XIV: Magnifica Humanitas, de schitterende mensheid. Een opmerkelijke titel voor een document dat gaat over de impact van kunstmatige intelligentie en digitalisering. Waarom koos hij uitgerekend dit thema? Wat ziet de paus als de grootste risico's als het gaat om AI? En kan de katholieke sociale leer een ander perspectief bieden?
Luister naar deze podcast waarin religiewetenschapper Heleen Murre-van den Berg en AI-deskundige Pim Haselager verder in gesprek gaan over de betekenis van de encycliek. Programmamaker Liesbeth Jansen is de gespreksleider.
De voertaal is Nederlands.
Over de sprekers
Heleen Murre-van den Berg is hoogleraar Tekstuele, historische en systematische studies van het jodendom en christendom aan de Radboud Universiteit, met een specialisatie in Global Christianity, in het bijzonder het christendom in het Midden-Oosten.
Pim Haselager houdt zich bezig met filosofie, psychologie en kunstmatige intelligentie (AI) aan het Donders Instituut van de Radboud Universiteit. Hij onderzoekt de maatschappelijke implicaties van het inzetten van AI.
De Reflector - Voorbij Winnetou en Pocahontas | Podcast met Inheemse-Studies onderzoeker Laura De Vos
"Ik denk dat het ook bewijs is van het feit dat dat wereldbeeld misschien wel kan kloppen. En dat dat misschien wel dichter ligt bij wat de planeet nodig heeft om te blijven voortbestaan met ons mensen erop. De aarde zal wel blijven bestaan. De vraag zal zijn of ze voor ons wil blijven zorgen."
Wat kunnen wij leren van de visie van de inheemse volkeren van Noord Amerika op de relatie tussen mens en milieu, en van hun aanhoudende strijd tegen de gevolgen van kolonisatie?
Laura De Vos, expert op het gebied van Inheemse Studies, schreef samen met haar moeder Katrien Demuynck het boek Voorbij Winnetou en Pocahontas, waarin zeven voorvechters van inheemse soevereiniteit uitgebreid aan het woord komen.
Luister naar deze podcast met Laura De Vos en leer over een minder bekende geschiedenis van de inheemse volkeren in Noord Amerika: over 'boarding schools' en de gevolgen daarvan vandaag, het belang van zalm voor het behoud van een ecosysteem, en de strijd om hun land terug te krijgen.
Programmamaker Bas van Woerkum-Rooker is de gespreksleider.
De voertaal is Nederlands.
Over de spreker
Laura De Vos is expert op het gebied van Inheemse Studies aan de Radboud Universiteit. Haar onderzoek richt zich op Noord-Amerikaanse inheemse sociale bewegingen en internationale solidariteit met deze bewegingen. Tijdens haar PhD aan de Universiteit van Washington in Seattle, VS, werkte ze als vrijwilliger bij de Quinault Indian Nation, in de staat Washington. Ook nam zij het initiatief tot het opzetten van een Graduate Certificate in American Indian and Indigenous Studies aan de Universiteit van Washington, die sinds 2020 worden aangeboden.
