Tijdens een lezing van milieudeskundige Ad Ragas, op het festival Plastic Fantastic?, sloeg de waarheid kunstenaar en grafisch ontwerper Montse Hernández i Sala in het gezicht: we creëren veel te veel plastic dan we kunnen verwerken, waardoor we blijven zitten met een enorme hoeveelheid plastic die in rivieren en vervolgens in zeeën en oceanen terechtkomt. Een enorme plastic soep, waar vissen van eten en die zo weer in onze eigen voedselketen terechtkomt.
Montse Hernández i Sala kwam thuis en bekeek de enorme hoeveelheid plastic die ze alleen al in haar kleine badkamer had liggen: tubes, tandenborstels, kammen, potjes... Het onderwerp liet haar niet meer los. Ze moest hier iets mee doen – en iets áán doen.
Reset
In Museum Het Valkhof krijgt Montse, kunstenaar en grafisch ontwerper, nu de kans om een tentoonstelling in te richten over het onderwerp. Het ordenen van beeld en tekst is haar eerste natuur, dus dat is haar manier om te werk te gaan. Het betrekken van het publiek is voor Montse het belangrijkste aspect van de tentoonstelling Reset: ze wil vertellen over de problematiek van het plastic, en dan het liefst door middel van haar werk. Maar hoe breng je zo’n onderwerp op een aansprekende manier over op het museumpubliek? Hoe breng je de plasticsoep aan de man?
Deze vraag vormt de basis voor haar tentoonstelling. Dit maakt Reset geen statische expositie van kunstwerken; het is een werkperiode, waarbij Montse ter plekke nieuw werk maakt en de tentoonstelling telkens een beetje aanpast. Een ‘work in progress’ dus: wie aan het begin van de periode komt kijken, ziet andere dingen dan aan het einde. Het is een experiment naar de perfecte vorm om de boodschap over te brengen.
Troost van plastic
Montse begon dichtbij: met al het plastic uit haar badkamer. Ze maakte een handgeschreven lijst van alle plastic producten die ze tegenkwam. Deze lijst, meters lang en geschreven met grafiet op dun papier, hangt midden in de ruimte. Verder verzamelde ze plastic dat ze op straat en langs de weg zag liggen. Na het grondig wassen ervan bekeek ze de vorm, de textuur, de kleur. Het afgedankte stuk plastic krijgt zo ineens waarde, als het geen afval meer is. Ze gebruikte het als materiaal voor haar werk, of als gereedschap om werk te maken. Zo ontstaan composities van plastic objecten, installaties en tekeningen. Bijvoorbeeld door middel van frottage: door de stukken plastic onder papier te leggen en er met grafiet overheen te wrijven, wordt de textuur op het papier uitgetekend.
Ze weet het plastic te gebruiken om de natuur te laten zien. Bijna alle werken in de zaal doen denken aan bladeren, planten of struikgewas. Gek genoeg gebruikt ze het plastic – de vijand van de natuur – dus juist om de natuur na te bootsen. Ze maakt wat ze mooi vindt met dat wat ze kwijt wil. En dat geeft haar een beetje troost.
Reset is tot en met 13 mei te zien in Museum Het Valkhof. Montse Hernández i Sala is elke vrijdag in de zaal aan het werk.
