Digitale voetafdruk: de vervuiling van AI en andere digitale gemakken

Lezing en gesprek | Radboud Reflects en Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica

Een opdracht voor ChatGPT kost vijftien keer meer stroom dan een zoekopdracht in Google. Het commando aan Alexa waarmee je je lamp uitdoet kost net zo veel stroom als diezelfde lamp een uur laten branden. We zijn ons steeds bewuster van de impact van vliegreizen en vleesconsumptie, maar ons datagebruik lijkt een blinde vlek. Vooral AI is een energieslurper. Hoe kunnen we tot een duurzamere digitalisering en bewustwording komen? Kom luisteren naar digitaliseringswetenschapper Bernard van Gastel, filosoof Elize de Mul en digitale mediaonderzoeker Rianne Riemens en denk verder over onze digitale voetafdruk en over duurzame oplossingen.

De energierekening van digitale vooruitgang

Kunstmatige intelligentie (AI) heeft ons leven op veel manieren vergemakkelijkt. Maar dit gemak heeft een keerzijde. Nu al slurpen datacentra drie procent van alle elektriciteit wereldwijd en één procent van de CO2-uitstoot komt van diezelfde datacentra. Dat is de helft van wat de luchtvaartsector uitstoot. 

Door de enorme populariteit van kunstmatige intelligentie nemen deze zorgen alleen maar toe. In een tijd waarin dit soort toepassingen steeds meer zijn verweven in onze leefwereld, is het dus enorm belangrijk om te zoeken naar duurzamere toepassingen. Bernard van Gastel neemt ons mee in de wereld van innovatieve oplossingen om digitalisering te verduurzamen en wijst daarbij op problemen die niet alleen bij het datagebruik liggen, maar ook bij de levenscyclus van apparaten en inefficiënte software.

Blinde vlek

Energiezuiniger maken van technologieën is slechts één kant van het verhaal. Moeten we als gebruikers niet ook bewuster worden van onze digitale voetafdruk? Filosoof Elize de Mul benadrukt dat onze blinde vlek deels te wijten is aan de abstractie en onzichtbaarheid van het internet. De complexiteit van onze systemen maakt het moeilijk om inzicht te krijgen in de processen die letterlijk achter onze schermen plaatsvinden. 

Digitale media-onderzoeker Rianne Riemens wijst op een andere oorzaak: de rol van technologiebedrijven die strategisch de ecologische impact van datagebruik verborgen houden, terwijl ze zichzelf profileren als pioniers van groene energie. 

Hoe kunnen we je bij zoiets ongrijpbaars als de green cloud bewustwording teweegbrengen? Of vragen we hiermee teveel van de burger en ligt de verantwoordelijkheid elders? Kom luisteren en stel ook je eigen vragen.

Over de sprekers

Bernard van Gastel is universitair docent Duurzame Digitalisering bij het Informatica instituut aan de Radboud Universiteit. Naast zijn onderzoek naar analysemethoden om energieverbruik van software inzichtelijk te maken aan software-ontwikkelaars, onderzoekt hij ook duurzame software in brede zin: inclusief de effecten van software op de maatschappij. Lees ook het interview met Bernard van Gastel in ANS: De diepte van onze digitale voetafdruk

Elize de Mul 

is filosoof en postdoc-onderzoeker aan Radboud Universiteit. Daarnaast werkt ze  bij Leiden University en ARTez. Ze is medeauteur van Onszelf voorbij. Eerder kwam van haar het boek Dansen met een plasticzak uit. Ze heeft een brede interesse voor alles wat met ‘digitale cultuur’ te maken heeft, welke ze vanuit een techniekfilosofisch kader onderzoekt.

Rianne Riemens is promovendus bij het Radboud Instituut for Culture & History (RICH). Haar onderzoek richt zich op de teksten en beelden waarmee techbedrijven een verhaal creëren over de rol van technologie in de klimaatcrisis. 

Dit is een programma van Radboud Reflects en de Faculteit der Natuurwetenschappen, wiskunde en Informatica.  

Deelname

• Gratis voor studenten (WO, HBO, MBO), scholieren en Radboud Reflects-abonnees. 
• € 5, - voor medewerkers van de Radboud Universiteit en Radboudumc en Alumni Benefit Card-houders
•  € 7,50 voor anderen

Betaling gaat via iDeal. Mocht dit een probleem zijn, laat het ons weten: info@reflects.ru.nl

Kom je vaker naar de lezingen van Radboud Reflects? Dan is een Radboud Reflects-abonnement misschien interessant.