Review Nieuw Babylon - Live Soundtrack
Geschreven door Liane van de Braak zaterdag, 17 september 2011 23:00
Crossmediale verkenning van het verleden, heden en de toekomst
Afgelopen zaterdag konden de bezoekers van Nieuw Babylon (georganiseerd door LUX, COS Gelderland en Colourful City) een kijkje nemen in de toekomst. Deze stad van de toekomst biedt naar eigen zeggen spannende nieuwe combinaties op het gebied van muziek, film, poëzie en theater. Kunstenaars uit verschillende genres gaan de confrontatie aan met andere genres, laten zich beïnvloeden, inspireren en gaan het experiment aan.
Van deze crossmediale verkenning was duidelijk sprake bij Live Soundtrack. Toen de avond al ruimschoots gevallen was maakten drie gezelschappen en 1 soloartiest zich op om vier science fiction filmfragmenten te voorzien van hun eigen soundtrack. De avond werd van een interessante context voorzien door spreker en filmkenner Constant Hoogenbosch. Met zijn enthousiasme voor film en zijn kennis over dit medium schiep hij een heldere context voor de bezoekers van dit veelbelovende experiment. Ieder fragment luidde hij in met een helder betoog over de film, de maker en context.
Paul van Kemenade en Wiro Mahieu: 2046
Alle vier de performances weten op geheel eigen wijze vorm te geven aan de film en een nieuwe kunstvorm neer te zetten. Saxofonist Paul van Kemenade en contrabassist Wiro Mahieu bijten het spits af. Met hun experimentele Jazz voorzien ze 2046 van Kar Wai Wong (2004) van een nieuw jasje. De sterke wisselingen in tempo van de montage weten ze te versterken en te intensiveren met hun improviserende jazzsound. In 2046 is tevens een belangrijke rol weggelegd voor dialoog. In dit opzicht hebben Paul en Wiro een gat te vullen. Dit doen ze uitstekend. De sfeer is pakkend, intens en smelt vanuit dit opzicht perfect samen met de mooie mimiek van de hoofdrolspelers. Een klein minpuntje dat wellicht voorkomt uit het feit dat er weinig actie op het scherm te zien is, is dat het wat lang duurde.
Mohadin Molly: La Planète Sauvage
Vervolgens is het de beurt aan de Syrische folkmuzikant Mohadin Molly, onder begeleiding van Wout Kempkens (lapsteel-gitaar) en darbuka speler Ari. Gezamenlijk voorzien zij La Planète Sauvage of Fantastic Planet van Rene Laloux (1973) van een nieuwe soundtrack. Hier is er sprake van een wederzijdse ondersteuning. Zowel uit de beelden als uit de muziek klinkt een klaagzang voort. De muziek ondersteund het beklemmende gevoel dat je als toeschouwer krijgt door de beelden. Deze animatie laat mensachtige wezentjes zien die als speelgoed worden gehouden door grotere wezens. Ze voelen zich opgesloten en er straalt een duidelijke drang om te ontsnappen vanaf. Beide media brengen dit gevoel duidelijk naar voren waardoor het elkaar juist versterkt en een intense ervaring oplevert.
Schmerzlabor: THX 1138
Van een geheel ander kaliber zijn de harde elektro beats van Schmerzlabor. Waar je bij de vorige twee performances nog gewend was hier relaxed vanuit een stoel naar te luisteren, word je hier letterlijk achterover in je stoel gedrukt. De beelden die hij begeleid zijn afkomstig van THX 1138 van George Lucas (1971). Ook hier straalt er iets beklemmends van het beeldscherm. Dit gevoel sluit precies aan bij datgene wat Constant Hoogenbosch ons vooraf vertelde. Science fiction vertelt ons meestal een niet al te rooskleurig verhaal. Angst voor de toekomst en een doemscenario zijn veel terugkerende onderwerpen binnen dit genre. Daar waar bij de vorige twee samenwerkingen de muziek met name in dienst stond van het beeld, neemt nu de muziek de overhand. Deze is zo intens en zo hard dat je er helemaal in opgenomen wordt. THX 1138 laat ons wederom onderdrukte mensen zien, in wanhoop opzoek naar een ontsnapping maar laat ook duidelijk hun menselijke kant zien. De zachte, lichte kleuren en de rustige doch knellende beelden gaan prachtig samen met de soundscapes van Schmerzlabor. Ze dienen hier echter eerder als visuals. Als beeldende ondersteuning van de muziek. Met als resultaat een verbluffend gesamtkunstwerk.
Geiser: Metropolis
Deze avond wordt afgesloten door de Nijmeegs/Arnhemse Rockformatie Geiser. Voor dit experiment werken ze samen met de uit Mali afkomstige Zou Diarra (Kora). Persoonlijk had ik naar deze samenwerking het meeste uitgekeken. Zij begeleiden namelijk Metropolis van Fritz Lang (1927). Deze stomme film is in de loop van de tijd al van veel verschillende sound tracks voorzien. De klanken van Geiser zijn zwaar en donker met een psychedelisch randje. Dit gaat erg mooi samen met de zwart wit contrasten op het scherm, evenals met de uitvergrootte manier van acteren die wel bekend is bij (duitse) expressionistische films.
Het idee van science fiction waaraan dit experiment is opgehangen is naar mijn idee een beetje geforceerd. Alle vier de filmfragmenten verkennen op hun eigen en eigentijdse manier de toekomst. Dit hadden net zo goed andere films kunnen zijn. De toekomst was niet het overkoepelde thema. Dit neemt niet weg dat deze avond zeker geslaagd is te noemen. Daar waar wij als moderne filmkijkers voornamelijk gewend zijn op een anonieme en passieve wijze de film tot ons te nemen, bracht Live Soundtrack ons een nieuwe beleving. Dit sluit prima aan bij het concept van Nieuw Babylon waarbij het verkennen van nieuwe mogelijkheden centraal staat.
Wat: Nieuw Babylon
Waar: LUX, Nijmegen
Wanneer: 17-09-2011
Door: Liane van de Braak
Website Nieuw Babylon