Yora Rienstra - Aan Jou Heeft Het Niet Gelegen
Geschreven door Eva-Marijn de Vries zondag, 10 april 2011 00:00
‘Lieverd? Roland?’
Een lange, slanke, knappe vrouw betreedt het podium en strijkt neer achter een zwarte vleugel. ‘Lieverd. Roland. Wat is dat? Is dat toevallig een cadeautje voor mij? Echt?’ Het gesprek dat ze ergens in de lucht met haar denkbeeldige man voert begint lief, wordt cynisch en eindigt in een tirade van een vrouw die vindt dat haar man niks goed kan doen. Het zal niet de laatste keer zijn dat Roland de revue passeert tijdens de show.
Pas dan vindt Yora Rienstra, net 30 jaar, het tijd om het publiek welkom te heten. ‘HALLOOOO NIJMEGEN!’ Na wat gebrabbel over de huiskamergrootte van Lux en de eerste vrouw met Burka in Nijmegen volgen er tien minuten waarin ze vliegensvlug van karakter wisselt. Na een liedje waarvan de conclusie is dat ze door haar geliefde slechts grijzer en ouder wordt, transformeert ze naar een oude vrouw en vervolgens naar de krom zittende, uitdrukkingsloze en rokende Els: 45 jaar, werkt bij de brood-en-banketafdeling van de HEMA, kauwt op een wortel, is naarstig op zoek naar liefde en profileert zichzelf cynisch genoeg als flexibel, optimistisch, ambitieus enzovoorts.
Na een anekdote over haar moeder die nooit ergens tevreden over is neemt ze Ugly-Betty-achtige vormen aan en noemt zichzelf Saskia uit Almere, 37 jaar, sociaal pedagogisch medewerkster. Slissend vertelt ze dat ze graag wat wil ‘stand-uppen’, om vervolgens met een rij grappen op de proppen te komen die zo ongelooflijk slecht zijn dat de zaal niet kan stoppen met lachen. Een greep uit de collectie: ‘Mijn computer was gecrasht en toen dacht ik, ik kan net zo goed de glazenwasser bellen. Die heeft pas echt verstand van Windows.’ Of: ‘Mensen zeggen vaak tegen me, wat vervelend dat je geen relatie hebt en dus altijd alleen in bed moet liggen. Dan zeg ik, nee hoor, ik lig ook wel eens op de bank.’
Een poëtische monoloog op muziek waar haar lichaamstaal indrukwekkend op aansluit, gevolgd door een hilarisch lied over praktische vrouwen met afritsbroeken, lunchboxen en Crocs op hun eigen bruiloft zorgen voor een afwisseling die nooit te laat komt.
‘Lieverd? Roland?’Nee, niet kietelen. Oeh, ja, dat is lekker. Iets meer naar links. Naar links. NAAR LINKS, Roland. Waar je duim rechts zit. Die duim. Haal die duim daaruit. Roland, dat is een uitgang, geen ingang!’
Dan is het tijd voor interactie met het publiek. Met een pianobegeleiding van slechts twee tonen die ze om en om speelt, zet ze in: ‘Ik heb vandaag mijn snor gebleekt. Voor jou, omdat je me anders niet meer wou. Je zei, je lijkt nog amper op een vrouw, dus heb ik vandaag mijn snor gebleekt.’ Keer op keer zet ze het refrein een toontje hoger in om vervolgens bevelen uit te delen aan het publiek. ‘Allemaal!’ Toontje hoger. ‘Handjes’! Toontje hoger. ‘Klappen!’ Er lijkt geen einde aan te komen en de mensen gaan van ongemakkelijkheid harder zingen.
Ongemakkelijkheid, daar lijkt Rienstra op in te spelen. Na de introductie van weer een nieuw type, dit keer een Surinaamse Big Mamma die vertelt over de eindeloze zelfverdigings- communicatie- en agressietrainingen die ze moet volgen op haar werk. Op een treffende manier legt ze de rompslomp uit die voorafgaat aan het herkennen van een noodsituatie, waarmee ze de Nederlandse gang van zaken op de hak neemt.
En daar is Roland weer. Dit keer kijkt Rienstra echter recht in de ogen van een willekeurige man in het publiek: ‘Lieverd. Roland. Zeg nu eens één keer uit jezelf dat je me mooi vindt.’ Opvallend genoeg lachen er verschillende mannen luidkeels naar aanleiding van deze vraag. Is dit het doel van Yora Rienstra? Inspelen op de ongemakkelijke gevoelens die zo herkenbaar zijn? Ze is er in ieder geval een kei in.
Langzamerhand wordt de lijn in de voorstelling duidelijk. Types als de rokerige Els en de slissende Saskia keren regelmatig terug en ook verhalen over haar eigen moeder/vader/opa/oma steken telkens de kop op. Wanneer er geen verwachtingen meer zijn voor nieuwe karakters, switcht ze toch nog naar een briljant verhaal over Amsterdamse moeders met ‘kidz’ en ‘buggy’s’ ter grootte van Hummers en zingt ze een letterlijk over de top geacteerd gevoelig lied met teksten als ‘ik doe mijn ogen nu dicht en draai langzaam naar het publiek. Nu ben ik bijna bij de climax en houd ook ik mijn ogen niet meer droog.’
Het moge duidelijk zijn dat Yora Rienstra de grenzen van haar eigen kunnen nog niet heeft bereikt. Op ludieke wijze vergroot ze elke ergernis in het leven uit in een van haar typetjes. Deze zijn zo goed doordacht dat ze tegelijkertijd zowel wrang als herkenbaar zijn. Hoewel het idee van een one-man-show waarin de artiest transformeert naar verschillende karakters niet bijster origineel is (denk Alex Klaassen), is het natuurlijk de perfecte manier om zoveel mogelijk van jezelf te kunnen laten zien. Bovendien is elk karakter dat Yora Rienstra zó hilarisch dat je er een hele show mee zou kunnen vullen. Hier staat het levende bewijs dat grappige vrouwen bestaan.
Wat: Aan Jou Heeft Het Niet Gelegen – Yora Rienstra
Waar: LUX
Wanneer: 8 april 2011
Door: Eva-Marijn de Vries
Foto: Corbino
