Metal voor doven
Geschreven door Wim IJff zaterdag, 20 november 2010 00:00
Deaf Metal: Wie niet horen kan moet maar voelen
Een opmerkelijke aankondiging is die van Deaf Metal, een metal concert voor doven en slechthorenden. De 3 metalbands worden ondersteund door gebarentolken en het publiek kan door trilplaten de harde muziek nog beter voelen. Gelukkig zijn horenden ook welkom, alle reden voor Ugenda om een kijkje te nemen.
Bij binnenkomst valt onmiddellijk op dat deze avond anders is dan een normale concertavond. Het publiek bestaat zichtbaar uit een groot aantal mensen met een gehoorstoornis. De handgebaren vliegen je om de oren! Ongeveer een derde van het publiek bestaat uit dove mensen, en zij variëren sterk in leeftijd en achtergrond. Nee, het is niet louter zwarte kleding op Deaf Metal.
Dan beginnen de optredens, met rechts vooraan een podium voor de gebarentolken. Deze tolken brengen de teksten vertaald naar de Nederlandse gebarentaal en tegelijkertijd wordt de muziek door beweging weergegeven. En hoe! De energie spat van de dames af! De explosiviteit van het ritme, gierende gitaarsolo's, opbouwend tempo en intensiteit, de muziek wordt in zijn totaal zeer knap uitgebeeld. Alle emoties worden bloot gegeven door een zeer overtuigende mimiek en krachtige gebarentaal. Ze worden aangekondigd als tolken, maar in feite staan daar rasechte podiumbeesten! Menig energiek punkbandje zou hier een hoop inspiratie uit kunnen halen. Denk aan een kruising tussen Jello Biafra en Penny de Jager die danst op Summertime Blues van Blue Cheer, maar wellicht schiet ik dan nog tekort. Het publiek op de trilvloer richt zich dan ook voornamelijk op de tolken. Men beleeft zichtbaar en voelbaar alle energie welke van het podium knalt en geniet met volle teugen. Ja, ook dove mensen kunnen dansen! Opmerkelijk is dat door deze tolken de teksten verstaan worden door dat deel van het publiek wat de gebarentaal machtig is. Ikzelf kan de teksten niet tot moeilijk verstaan. Ook handig zijn de gesprekken die met gebarentaal gevoerd worden van de ene kant van het podium naar de andere. Probeer dit maar eens vocaal terwijl er een metalband op vol volume staat te blazen. Dove mensen zijn wat dat betreft vanavond duidelijk in het voordeel.
IZAH
De eerste band van de avond is het Tilburgse IZAH. Met zes man sterk speelt deze band lange nummers waarbinnen melancholische filmische stukken worden afgewisseld door het zwaardere beukwerk. IZAH beheerst zowel metal en hardcore als noise en rock. Deze veelzijdigheid in muziek word onderstreept door de zanger die net zo makkelijk grunt als lange uithalen met een heldere stem brengt. De podiumpresentatie lijkt door de grote drukte op het kleine podium een beetje in zichzelf gekeerd, maar dit wordt vanavond gelukkig helemaal goedgemaakt door de tolken.
KYU
Daarna is het de beurt aan het sympathieke KYU uit Arnhem. De vrij korte nummers worden gedreven door woede, haat en frustratie, wat overtuigend van het podium afspat. Het optreden is een continu spel van complexe maatsoorten welke desondanks door een duidelijke groove gedragen worden. De bandleden wekken zo de indruk muzikale puzzelkampioenen te zijn. De tolken kunnen tijdens dit optreden beurtelings al hun energie in één nummer stoppen wat een zeer overtuigende podiumact oplevert. Voor mij persoonlijk is deze band het hoogtepunt van de avond.
Cultura Tres
De afsluiter van vanavond is het uit Venezuela afkomstige Culture Tres. Deze band brengt hun down-tempo death metal op overtuigende wijze en bewijst waarom het geen onbekende meer is in het metalcircuit. Vooral de stem van zanger Alejandro Londoño staat als een huis. Voor in de zaal bevinden zich ondertussen wat meer mensen die de muziek kunnen horen, zodat er duidelijk twee groepen in het publiek zichtbaar zijn. De ene groep concentreert zich op de band, de andere nog steeds op de, met name ook tijdens dit optreden, zeer overtuigende tolk.
Het Deaf Metal festival heeft een zeer bijzondere avond opgeleverd. Een soortgelijk festival is al eerder gedaan met verschillende muziekgenres, maar nog nooit met metal muziek in Nederland. Metal is een interessante muzieksoort voor dove en slechthorende mensen omdat het hard, laag en ritmisch afwisselend is. Vandaar dat gebarentolk Hanneke de Raaff, zanger van KYU Harry Holzhauer, en Marlène Huis in 't Veld de koppen bij elkaar hebben gestoken en Deaf Metal hebben georganiseerd. Ik hoop dat dit niet bij een eenmalig project blijft, maar dat dit prachtige initiatief op meerdere plaatsen neergezet kan worden. Ik heb in het verleden al honderden concerten bijgewoond, maar deze unieke avond zal ik niet snel vergeten.